Không nhiều dư địa cải thiện NIM

Báo cáo tài chính quý II/2026 cho thấy lợi nhuận trước thuế quý vừa qua của OCB đạt 1.246 tỷ đồng, tăng 25% so với cùng kỳ. Mức tăng đến từ hoạt động lõi, được thúc đẩy bởi tăng trưởng tín dụng đạt 10,9%, vượt xa tăng trưởng tín dụng bình quân toàn ngành (khoảng 7,7%). 

Lũy kế nửa đầu năm, OCB báo lãi 2.470 tỷ đồng, hoàn thành 35,5% kế hoạch lợi nhuận tham vọng của năm. 

Đà tăng trưởng lợi nhuận thấp hơn kỳ vọng của ban lãnh đạo, một phần do NIM đi ngang quanh vùng đáy nhiều quý (3%) khi chi phí vốn (+1,3 điểm % so với cùng kỳ) tăng mạnh hơn lợi suất tài sản (+1,1 điểm %);  dù đà giảm NIM đã chậm lại so với các quý liền trước.

Theo BCTC đã công bố, tại ngày 30/6/2026, OCB ghi nhận cho vay khách hàng đạt hơn 220.000 tỷ đồng, tăng gần 11% so với đầu năm và tăng 8% so với quý I. Cho vay kinh doanh BĐS (+ 34%) và cho vay khách sạn, nhà hàng (+20%) dẫn dắt tăng trưởng tín dụng.  

Tuy vậy, lợi suất cho vay chỉ tăng 0,6 điểm % trong quý này, chủ yếu do dư nợ nhóm 2 tăng mạnh (+32% trong quý II, +50% so với đầu năm) khiến lãi dự thu từ các khoản nợ này bị thoái khỏi nội bảng.

Trong khi đó, ở phía huy động, tiền gửi khách hàng chỉ tăng 6,5%, đạt gần 160.000 tỷ đồng. Tỷ lệ cho vay trên tiền gửi khách hàng ở mức 138%, cao thứ hai trong số 27 ngân hàng niêm yết, phần nào phản ánh áp lực chi phí vốn.

Khi tiền gửi tăng chậm hơn tín dụng, OCB đã tăng cường một số nguồn huy động như vay liên ngân hàng và phát hành giấy tờ có giá, vốn có chi phí vốn đắt hơn và định giá lại nhanh hơn tiền gửi. Kết quả là COF quý II đã tăng lên mức 5,6%, cao nhất trong ít nhất hàng chục quý gần đây.

Trong cuộc gặp gỡ nhà đầu tư gần đây, khi nói về triển vọng NIM nửa cuối năm 2026, ban lãnh đạo OCB cho biết trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước định hướng giảm lãi suất, OCB đặt mục tiêu duy trì NIM trong nửa cuối năm tương đương mức 3% của nửa đầu năm, với động lực chính đến từ việc đẩy mạnh các khoản vay cá nhân - vốn có lợi suất cao hơn và tối ưu chi phí vốn.   

Báo cáo mới đây của Chứng khoán Techcombank (TCBS) cũng dự báo biên lãi ròng của OCB trong nửa cuối năm sẽ đi ngang quanh 3,0%, tương tự kỳ vọng của ban lãnh đạo ngân hàng. Nguyên nhân là lãi suất huy động nhiều khả năng không tăng thêm nhiều, nhưng dư địa nâng lãi suất cho vay cũng không còn khi Chính phủ đang yêu cầu giảm lãi vay.

Sau mức tăng trưởng tín dụng tích cực trong nửa đầu năm, OCB gần như đã dùng hết hạn mức tín dụng được cấp lần đầu (khoảng 11%). Ban lãnh đạo cho biết trong quý II sẽ tập trung vào việc cơ cấu và tối ưu danh mục tín dụng thay vì tập trung tăng trưởng quy mô. 

Tăng trưởng lợi nhuận do đó được kỳ vọng sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào mức trích lập dự phòng thay vì mở rộng quy mô hay biên lãi.

Trích lập dự phòng cao khả năng còn kéo dài

Trong khi NIM đi ngang, tăng trưởng tín dụng tích cực vẫn đưa thu nhập lãi thuần trở thành điểm sáng trong hoạt động kinh doanh nửa đầu năm của OCB. Kết hợp với đóng góp từ thu ngoài lãi, lợi nhuận trước thuế quý II/2026 của OCB đã tăng 25% so với cùng kỳ, đạt 1.246 tỷ đồng.

TCBS đánh giá chất lượng tăng trưởng lợi nhuận quý II tại OCB tương đối tốt, tăng trưởng đến từ hoạt động lõi, không dựa vào khoản thu một lần hay giảm trích lập. 

Nhưng nếu so với quý I, tăng trưởng lợi nhuận chỉ đạt 2%, do đà tăng bị giảm tốc bởi chi phí trích lập dự phòng tăng 85%. TCBS chỉ ra rằng chi phí dự phòng đã lấy đi 95% mức cải thiện của lợi nhuận thuần trước dự phòng trong quý II (so với quý I). 

Cùng với việc nợ nhóm 2 tăng gần 50% lên hơn 5.200 tỷ đồng, cao nhất trong 8 năm gần đây làm gia tăng rủi ro hình thành nợ xấu mới trong các quý tới, nhiều chỉ báo khác cũng đang phản ánh bức tranh chất lượng tài sản chưa thể cải thiện tại OCB. 

Tỷ lệ nợ xấu (NPL) tại cuối quý II ở mức 3,64%, giảm nhẹ so với cuối quý I do hiệu ứng pha loãng bởi tín dụng tăng nhanh nhưng vẫn ở mức cao thứ ba toàn ngành.

Xét về số tuyệt đối, dư nợ xấu tăng không nhiều nhưng cơ cấu nợ xấu lại cho thấy diễn biến chuyển nhóm nợ, với nợ nhóm 5 tăng 42% lên 5.438 tỷ đồng, chiếm khoảng 71% tổng dư nợ xấu. Nợ nhóm 5 là nhóm phải trích lập 100% giá trị khoản vay sau khi trừ tài sản bảo đảm.

Với bộ đệm mỏng hơn ngành (khoảng 57% tại cuối quý II) và nợ nhóm 5 chiếm phần lớn nợ xấu, nợ xấu phát sinh thêm sẽ chuyển thành chi phí trong kỳ nhanh hơn.  

"Ban lãnh đạo cho rằng nợ xấu đã đạt đỉnh trong năm 2024 và phần lớn nợ xấu phát sinh hai năm gần đây đến từ danh mục cho vay cũ. Số liệu quý II chưa xác nhận quan điểm đó: nợ nhóm 2 và nhóm 5 cùng tăng. Số dư trái phiếu đặc biệt VAMC — phần nợ xấu đã chuyển ra ngoài bảng — vẫn ở 1.136 tỷ đồng, chỉ giảm 177 tỷ so với cuối năm 2025, tức trái phiếu đang tất toán dần theo kỳ hạn chứ ngân hàng không bán thêm nợ", TCBS đánh giá. 

Tại cuối quý II, tỷ lệ nợ xấu 3,64% của OCB đang cao hơn mục tiêu kiểm soát NPL nội bảng dưới 3% mà ngân hàng đặt cho năm 2026. Cùng với mức tăng mạnh của nợ nhóm 2, chi phí dự phòng nửa cuối năm được dự báo khó về lại vùng 489 tỷ đồng của quý I.   

TCBS Research kỳ vọng chi phí dự phòng cả năm sẽ ở quanh 2.900 tỷ đồng, tức khoảng 760 tỷ mỗi quý cho nửa cuối năm, dưới đỉnh 905 tỷ của quý II nhờ việc luật hóa Nghị quyết 42 rút ngắn thời gian xử lý tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, nếu nợ nhóm 2 tiếp tục tăng như quý II, mức trích lập sẽ vượt kịch bản này và ăn thẳng vào lợi nhuận. 

Nhìn chung, nhóm phân tích cho rằng lợi nhuận nửa cuối năm của OCB phụ thuộc vào chi phí dự phòng nhiều hơn vào tăng trưởng thu nhập, và kế hoạch 6.960 tỷ đồng khó hoàn thành. Mức lợi nhuận dự phóng cả năm là khoảng 5.233 tỷ đồng, tăng 4,2% so với 2025.