Vào ngày 23/5, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ “về cơ bản đã đàm phán xong” thỏa thuận hòa bình với Iran và ông dự định sẽ sớm công bố một thỏa thuận nhằm mở lại eo biển Hormuz.

Diễn biến này có thể giúp chấm dứt cuộc xung đột đang làm chao đảo thị trường năng lượng toàn cầu và kéo lạm phát ở Mỹ lên mức cao nhất trong nhiều năm.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ cho biết ông đã điện đàm với các nhà lãnh đạo của Arab Saudi, Các Tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain, cũng như Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Tất cả đều đang tập trung hoàn tất các điều khoản thỏa thuận với Iran.

“Thỏa thuận về cơ bản đã được đàm phán xong, chỉ còn chờ sự hoàn tất giữa Mỹ, Iran và các quốc gia khác”, ông Trump nhấn mạnh.

Các chi tiết của thỏa thuận đang được bàn bạc và “sẽ sớm được công bố”, bao gồm việc mở cửa eo biển Hormuz.

Cũng trong ngày 23/5, Bộ Ngoại giao Iran tiết lộ thỏa thuận đang được thảo luận bao gồm một bản ghi nhớ đóng vai trò là giai đoạn đầu tiên, sau đó các cuộc đàm phán tổng quát hơn sẽ diễn ra trong 30 - 60 ngày tiếp theo.

Tuy nhiên, mâu thuẫn cốt lõi giữa hai bên dường như vẫn chưa được giải quyết.

Hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin rằng eo biển Hormuz vẫn sẽ nằm dưới sự kiểm soát của Tehran, viện dẫn văn bản trao đổi mới nhất giữa Mỹ và Iran. Fars cũng bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng việc mở lại eo biển Hormuz là một phần của thỏa thuận sắp tới.

Ngoài ra, ông Trump cũng chưa thể nói rằng Mỹ và Iran đã đạt được đồng thuận về chương trình hạt nhân hay số uranium đã làm giàu của quốc gia Hồi giáo. Trước đó, chính quyền của ông đã nhiều lần lưu ý đây là những vấn đề tiên quyết để kết thúc cuộc chiến.

Iran từ trước đã tìm cách trì hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân cho đến sau khi giao tranh chính thức chấm dứt, bao gồm cả xung đột giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Lebanon.

Ngoài ra, kế hoạch công bố thỏa thuận với Iran của ông Trump có thể sẽ bị hoãn lại sau vụ nổ súng gần Nhà Trắng.

Trước bài đăng từ ông Trump, tờ Financial Times (FT) đưa tin rằng thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran sẽ tiết lập cơ chế cho các cuộc đàm phán hạt nhân, nới lỏng các lệnh trừng phạt với Iran và giải phóng các tài sản ở nước ngoài của Tehran.

Các nhà đàm phán Pakistan và Qatar đã trò chuyện với người đồng cấp ở Iran trong hai ngày 21 và 22/5 và đồng thời thường xuyên liên lạc với ông Steve Witkoff, đặc phái viên về Trung Đông của Mỹ, FT cho hay.

Theo Reuters, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf - nhà đàm phán cấp cao nhất của nước này - đã nói với phía Pakistan rằng Iran sẽ không thỏa hiệp "các quyền hợp pháp" của mình và bày tỏ sự không tin tưởng đối với Mỹ.

Ông Qalibaf nhắc nhở rằng các lực lượng vũ trang Iran đã khôi phục lại các năng lực bị thiệt hại kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu vào cuối tháng 2.

Tổng thống Mỹ Trump đang đối mặt với áp lực chính trị trong nước nhằm sớm kết thúc xung đột ở Trung Đông, đặc biệt là trước kỳ bầu cử Quốc hội giữa kỳ vào tháng 11. Các cử tri Mỹ đang bất bình khi cuộc xung đột khiến giá xăng tăng mạnh.

Nhưng mặt khác, việc chấp nhận một thỏa thuận có nguy cơ khiến Mỹ bị nhìn nhận là ở trong thế yếu. Các đồng minh cứng rắn nhất của ông Trump đang kêu gọi ông nối lại chiến dịch không kích vào Iran cho đến khi hoàn tất mọi mục tiêu đã công bố.