Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm với 9 cực phát triển

Đông Bắc 07:40 | 17/03/2026 Doanh Nhân Việt Nam trên Doanh Nhân Việt Nam trên
Chia sẻ
TP Hà Nội dự kiến hình thành trung tâm tài chính với hai hợp phần, trong đó có trung tâm tài chính Hoàn Kiếm tới năm 2030 và tại trục Nhật Tân - Nội Bài.

TP Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư đối với đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô, định hướng phát triển dài hạn với tầm nhìn 100 năm. Thời gian tiếp nhận ý kiến đóng góp diễn ra từ ngày 12/3 đến 23/3.

Theo dự thảo, phạm vi quy hoạch bao trùm toàn bộ địa giới hành chính của Hà Nội với tổng diện tích tự nhiên khoảng 335.984 ha, tương đương 3.359,84 km2.

 Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Ảnh Quy hoạch Hà Nội.

Theo báo cáo thuyết minh, Hà Nội lựa chọn thương mại - dịch vụ là một trong ba ngành quan trọng để phát triển kinh tế Thủ đô cùng công nghiệp - xây dựng và nông nghiệp.

Tại lĩnh vực dịch vụ tài chính, Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm tài chính quốc gia, hướng tới phát triển các dịch vụ tài chính mang tầm khu vực và quốc tế. Theo đó, trung tâm tài chính tại Hà Nội sẽ được hình thành với hai hợp phần.

Hợp phần thứ nhất là trung tâm tài chính Hoàn Kiếm và hệ sinh thái giao dịch hàng hóa cho trung tâm tài chính từ nay đến 2030. Cụ thể, phường Hoàn Kiếm sẽ là trung tâm của trung tâm tài chính Hà Nội.

Thành phố sẽ ưu tiên không gian, địa điểm phù hợp thu hút các tổ chức tài chính lớn tiếp tục đặt trụ sở chính tại khu vực này. Hiện tại, Hoàn Kiếm cũng là nơi đặt trụ sở của Ngân hàng Nhà nước, nhiều ngân hàng, công ty chứng khoán hàng đầu thị trường trong nước.

Cùng với đó, Hà Nội dự kiến phát triển Sàn giao dịch trung tâm tài chính Hà Nội thành Sàn giao dịch hàng hóa với hệ thống thông tin, kết nối đăng ký giao dịch được kiểm soát và cơ chế vận hành phù hợp.

Từ sau 2030, trung tâm tài chính Thủ đô sẽ hình thành hợp phần thứ hai tại phía bắc ở trục Nhật Tân - Nội Bài cùng hệ sinh thái giao dịch hàng hóa quốc tế. Khu vực này được đánh giá là địa điểm thuận lợi cho kết nối giao thông, cũng như có thể quy tụ trụ sở của các tổ chức tài chính, tập đoàn quốc tế. Trung tâm tài chính phía bắc Thủ đô dự kiến có hệ thống hạ tầng vận hành quản lý thông minh, công ước thương mại cung cấp toàn bộ dịch vụ tài chính nền tảng số.

Xác định 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực

Tại Báo cáo thuyết minh Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Quy hoạch xác định tổ chức không gian đa cực, đa trung tâm với 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực nhằm phân bổ lại không gian phát triển và giảm áp lực cho khu vực lõi đô thị.

9 cực phát triển: Cực phát triển thứ nhất là đô thị trung tâm ở khu vực hữu ngạn sông Hồng, bao gồm khu vực nội đô lịch sử và các khu mở rộng. Đây tiếp tục là cực văn hóa – lịch sử – chính trị của Thủ đô, nơi đặt trung tâm hành chính quốc gia, các thiết chế chính trị quan trọng, đồng thời cũng là trung tâm tài chính, thương mại, văn hóa và đối ngoại của Hà Nội.

Khu vực này giữ vai trò lõi của toàn bộ cấu trúc đô thị, gắn với các không gian biểu tượng như Ba Đình, Hồ Gươm, phố Cổ, phố Cũ, Hồ Tây, và các khu vực trung tâm truyền thống. Quy mô diện tích khoảng 74.464 ha (bao gồm cả phần mở rộng Đô thị thể thao Olympic khoảng 5.057 ha). Dân số đến năm 2045 khoảng: 6,495 triệu người, đến năm 2065 khoảng 7,1 triệu người.

Cực phát triển thứ hai nằm ở phía Bắc Hà Nội, bao gồm Mê Linh – Đông Anh – Sóc Sơn. Đây được định hướng trở thành cực động lực hội nhập quốc tế của Thủ đô, phát triển các trung tâm dịch vụ, tài chính, thương mại quốc tế, logistics và công nghiệp công nghệ cao gắn với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Khu vực này được định hướng hình thành mô hình “đô thị sân bay”, trở thành cửa ngõ quốc tế của Hà Nội và là trung tâm giao thương quốc tế quan trọng của vùng Thủ đô. Quy mô diện tích khoảng 37.205 ha; dân số đến năm 2045 khoảng 3 triệu người, đến năm 2065 khoảng 3,5 triệu người.

Không gian đô thị theo mô hình TOD, khai thác trọng tâm Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, trục động lực phát triển Nhật Tân - Nội Bài (đường Võ Nguyên Giáp), Bắc Thăng Long - Nội Bài (đường Võ Văn Kiệt), trục không gian Hồ Tây – Cổ Loa – sân bay Gia Bình… Hình thành trung tâm CBD quy mô lớn, trung tâm dịch vụ tài chính – thương mại – dịch vụ du lịch khách sạn, Trung tâm Hội chợ Triển lãm quốc gia, quốc tế, các khu tự do thương mại quy mô lớn,… Phát triển tổ hợp vui chơi giải trí đa năng: Công viên Kim Quy, Trường đua ngựa Thể thao Sóc Sơn, công viên Đầm Vân Trì, Đầm Lai Cách, Hồ Đồng Quang…

Cực phát triển thứ ba đô thị phía Đông, bao gồm Gia Lâm – Long Biên, được định hướng trở thành cực động lực về thương mại và dịch vụ cửa ngõ phía Đông. Khu vực này sẽ phát triển các tổ hợp thương mại quy mô lớn, hệ thống logistics hiện đại, cảng cạn ICD và các trung tâm dịch vụ cấp vùng gắn với hành lang kinh tế Quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, kết nối trực tiếp với tam giác kinh tế động lực phía Đông gồm Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh. Diện tích khoảng 12.178 ha; Dân số đến năm 2045 khoảng 1,2 triệu người, đến năm 2065 khoảng 1,5 triệu người.

Cực phát triển thứ tư là đô thị phía Nam Hà Nội, khu vực Thường Tín – Phú Xuyên, được định hướng trở thành cực công nghiệp và logistics của Thủ đô. Đây sẽ là trung tâm phát triển các khu công nghiệp công nghệ cao, trung tâm logistics liên vùng, nông nghiệp công nghệ cao và các đầu mối giao thông đa phương thức, gắn với các tuyến đường sắt tốc độ cao, cảng sông và định hướng xây dựng sân bay thứ hai của Hà Nội trong tương lai. Diện tích 11.063 ha; Dân số đến năm 2045 khoảng 0,75 triệu người, đến năm 2065 khoảng 0,9 triệu người

Cực phát triển thứ năm là đô thị Vân Đình – Đại Nghĩa, nằm ở phía Nam thành phố. Khu vực này được định hướng phát triển thành đô thị sinh thái cảnh quan gắn với hệ thống sông ngòi và các không gian văn hóa – tín ngưỡng đặc trưng của vùng đồng bằng Bắc Bộ, đồng thời gắn với tiềm năng phát triển du lịch văn hóa và dịch vụ sinh thái. Diện tích 3.500 ha; Dân số đến năm 2045 khoảng 0,25 triệu người, đến năm 2065 khoảng 0,3 triệu người.

Cực phát triển thứ sáu là khu vực Xuân Mai – Chương Mỹ ở phía Tây Nam, được định hướng phát triển thành đô thị giáo dục, đào tạo và y tế, kết hợp với các không gian sinh thái và nghỉ dưỡng. Đây được xem là một trung tâm đào tạo lớn của vùng Thủ đô, nơi tập trung các cơ sở giáo dục đại học, đào tạo nghề và các trung tâm nghiên cứu. Diện tích 4.558ha; Dân số đến năm 2045 khoảng 0,35 triệu người, đến năm 2065 khoảng 0,4 triệu người

Cực phát triển thứ bảy là đô thị Hòa Lạc diện tích khoảng 9.762ha, nằm ở phía Tây Hà Nội, được xác định là trung tâm khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo của quốc gia. Trọng tâm của cực này là Khu công nghệ cao Hòa Lạc 1.600 ha, Đại học Quốc gia Hà Nội với quy mô 1.000 ha và hình thành cụm trường phân tán tại phía nam với quy mô 100 - 200 ha, trung tâm y tế tập trung 200 ha tạo thành một hệ sinh thái nghiên cứu – đào tạo – sản xuất công nghệ cao, đồng thời kết nối với các tỉnh phía Tây như Phú Thọ, Sơn La và Thanh Hóa.

Cực phát triển thứ tám là khu vực Sơn Tây – Ba Vì ở phía Tây Bắc, diện tích 8.600 ha, được định hướng phát triển thành đô thị văn hóa – lịch sử và du lịch nghỉ dưỡng. Đây là khu vực có giá trị di sản đặc sắc của vùng xứ Đoài, gắn với hệ thống di tích lịch sử, danh thắng thiên nhiên và các không gian sinh thái, đồng thời có vai trò quan trọng về quốc phòng – an ninh của Thủ đô.

Cực phát triển thứ chín là không gian sông Hồng, được xác định là một cực phát triển đặc biệt của Hà Nội trong tương lai với diện tích 6.500 ha. Không gian này không chỉ là trục cảnh quan trung tâm mà còn được định hướng phát triển các hoạt động tài chính, thương mại, dịch vụ, du lịch, đô thị thể thao Olympic và các không gian sáng tạo dọc hai bờ sông, hình thành biểu tượng mới của Hà Nội.

 Định hướng phát triển không gian đến năm 2045 của Hà Nội. Ảnh: Quy hoạch Hà Nội.

9 trung tâm đô thị lớn: Trung tâm thứ nhất là Đô thị Trung tâm (hữu ngạn sông Hồng), nơi tập trung các chức năng chính trị – hành chính quốc gia và thành phố, đồng thời là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế của Thủ đô.

Trung tâm thứ hai là trung tâm đô thị Bắc sông Hồng, định hướng phát triển các hoạt động kinh tế, dịch vụ và hội nhập quốc tế gắn với không gian đô thị mới phía Bắc.

 Trung tâm thứ ba là trung tâm đô thị phía Đông, phát triển các chức năng thương mại, dịch vụ, logistics, y tế, giáo dục và du lịch.

Trung tâm thứ tư là trung tâm đô thị Olympic, được định hướng phát triển thành khu thể thao quốc gia và quốc tế của Việt Nam.

Trung tâm thứ năm là trung tâm đô thị Phú Xuyên, nơi phát triển mạnh các hoạt động logistics, y tế và công nghiệp công nghệ cao.

Trung tâm thứ sáu là trung tâm đô thị Vân Đình – Đại Nghĩa, tập trung các chức năng văn hóa tâm linh, du lịch sinh thái và phát triển làng nghề truyền thống.

Trung tâm thứ bảy là trung tâm đô thị Xuân Mai, phát triển các hoạt động giáo dục đào tạo, du lịch và sinh thái cảnh quan.

Trung tâm thứ tám là trung tâm đô thị Hòa Lạc, nơi tập trung các hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

 Trung tâm thứ chín là trung tâm đô thị Sơn Tây, phát triển các chức năng văn hóa di sản, đào tạo, y tế và du lịch sinh thái.

9 trục động lực phát triển: Trục thứ nhất là trục Nhật Tân – Nội Bài, hình thành hành lang phát triển đô thị phía Bắc gắn với sân bay quốc tế Nội Bài và được xem là biểu tượng của sự hiện đại và hội nhập của Thủ đô. Phát triển mô hình Đô thị Sân bay gắn liền với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài; tập trung các công trình điểm nhấn tầm cỡ quốc gia và quốc tế như: Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia, Thành phố thông minh Bắc Hà Nội, Trung tâm Tài chính - Thương mại Quốc tế Phương Trạch.

Trục thứ hai là trục Hồ Tây – Cổ Loa – sân bay Gia Bình, kết nối khu trung tâm với các khu đô thị sáng tạo và tài chính – công nghệ cao phía Đông Bắc, đồng thời liên kết với các hành lang kinh tế Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh.

Trục thứ ba là trục Quốc lộ 5 và cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, đóng vai trò kết nối Hà Nội với hệ thống cảng biển quốc tế. Trục đô thị dịch vụ, thương mại và logistics thông minh. Trong đó, cửa ngõ Phía Đông Hà Nội (Gia Lâm - Văn Giang): Tổ hợp "Siêu quần thể" Vinhomes Ocean Park 1-2-3 (1.200 ha) và Ecopark (500 ha). Hưng Yên (Phố Nối) được xác định là thủ phủ công nghiệp với các KĐT phụ trợ như T&T Phố Nối, Lạc Hồng Phúc phục vụ chuyên gia và công nhân kỹ thuật; phát triển đô thị xanh ven sông Thái Bình với Ecorivers và khu đô thị phía Tây (Tân Phú Hưng). Hải Phòng (Thủy Nguyên & An Dương) có thành phố mới Thủy Nguyên (Trung tâm hành chính mới) và Vinhomes Imperia/Marina.

Trục thứ tư là trục Quốc lộ 1A và cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, kết nối Thủ đô với mạng lưới kinh tế quốc gia phía Nam và vùng duyên hải. Phát triển Ga đầu mối đường sắt Ngọc Hồi, cực tăng trưởng phía Nam (Phú Xuyên), khu công nghiệp hỗ trợ Nam Hà Nội, hệ thống cảng cạn (ICD) và cảng sông Hồng, sân bay thứ 2.

Trục thứ năm là trục Quốc lộ 21B – 21C, vừa là hành lang công nghiệp – logistics vừa là trục cảnh quan văn hóa kết nối di sản Mỹ Đình – Ba Sao – Hương Tích – Bái Đính.

Trục thứ sáu là trục Quốc lộ 6 và tuyến Hà Đông – Xuân Mai, phát triển chuỗi đô thị sinh thái kết nối trung tâm Hà Nội với cửa ngõ vùng Tây Bắc. Hình thành các khu đô thị đại học (Cụm trường đại học Chương Mỹ), đô thị sinh thái (Chúc Sơn) và các cụm công nghiệp hỗ trợ, chế biến nông sản thực phẩm công nghệ cao, chuỗi đô thị sinh thái.

Trục thứ bảy là trục Đại lộ Thăng Long – Hồ Tây – Ba Vì, được định hướng trở thành trục kinh tế tri thức, kết nối khu trung tâm với cực phát triển khoa học công nghệ Hòa Lạc và không gian văn hóa xứ Đoài. Phân đoạn đô thị trung tâm (Mễ Trì - Tây Mỗ): Phát triển các trung tâm thể thao quốc gia, trung tâm hội nghị quốc gia, các khu đô thị hiện đại, mật độ cao gắn với các ga đường sắt đô thị. Phân đoạn Vành đai 4 - Hòa Lạc: Phát triển chuỗi đô thị sinh thái, đô thị thông minh. Điểm nhấn là Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia), Đại học Quốc gia Hà Nội (đô thị đại học) và Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam. Hình thành 4 cụm không gian chức năng chuyên biệt tại Hòa Lạc: Khu Đại học Quốc gia Hà Nội, Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Khu trung tâm y tế tập trung, và Khu đô thị sinh thái.

Trục thứ tám là trục Quốc lộ 32 – Tây Thăng Long, kết nối đô thị trung tâm với Sơn Tây và các khu du lịch sinh thái phía Tây Bắc. Phát triển các khu đô thị mới tại Hoài Đức, Đan Phượng; bảo tồn và phát huy giá trị Thành cổ Sơn Tây, Làng cổ Đường Lâm; hình thành các cụm trường đại học, cao đẳng di dời từ nội đô.

Trục thứ chín là trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, đóng vai trò là trục không gian xanh trung tâm của Thủ đô, gắn với các hoạt động văn hóa sáng tạo và trở thành biểu trưng cho Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại.