Sau một tuần VN-Index phục hồi và dòng vốn ngoại gia tăng, câu chuyện được quan tâm không còn là thị trường có được nâng hạng hay không, mà là dòng tiền nào sẽ dẫn dắt thị trường trong những phiên giao dịch đầu tiên của giai đoạn mới.

VN-Index vượt 1.800 điểm, dòng vốn ngoại tăng mạnh

Trong tuần giao dịch 14–18/9, VN-Index tăng 20,45 điểm, tương đương 1,14%, lên 1.815,66 điểm. VN30-Index tăng 1,42% lên 1.964,17 điểm, trong khi HNX-Index tăng 0,96% lên 275,29 điểm.

Thanh khoản trên HOSE tiếp tục ở mức cao với hơn 3,66 tỷ cổ phiếu được chuyển nhượng, tăng 24% so với tuần trước; giá trị giao dịch đạt gần 94.980 tỷ đồng, tăng 24,3%. Dòng tiền tập trung chủ yếu vào nhóm ngân hàng và tài chính, lần lượt chiếm khoảng 30% và 31% giá trị giao dịch toàn thị trường.

Đáng chú ý, khối ngoại duy trì trạng thái mua ròng mạnh. Giá trị mua ròng của nhà đầu tư nước ngoài trên HOSE trong tuần ở mức hơn 2.600 tỷ đồng. Các cổ phiếu được mua ròng đáng kể gồm FPT, HDB, BSR, MCH, SSB, MBB, VCB và SHB. Ở chiều ngược lại, VIC và VHM chịu áp lực bán ròng lớn, lần lượt hơn 1.000 tỷ đồng và 770 tỷ đồng trong tuần.

Diễn biến này cho thấy dòng tiền ngoại đã có sự thay đổi đáng chú ý trước thời điểm nâng hạng chính thức. Tuy nhiên, việc khối ngoại mua ròng không đồng nghĩa toàn bộ thị trường cùng vận động theo một hướng.

Điều này thể hiện khá rõ trong phiên 18/9. Theo Công ty cổ phần Chứng khoán Kirin, đây là phiên đầu tiên nhiều quỹ ETF tiến hành mua vào khi việc nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam sắp chính thức có hiệu lực. Thanh khoản tăng mạnh, đặc biệt trong phiên khớp lệnh xác định giá đóng cửa (ATC), thời điểm nhiều quỹ ETF thực hiện giao dịch.

Trong 27 cổ phiếu Việt Nam thuộc FTSE Global All Cap, có 21 mã được khối ngoại mua ròng trong phiên 18/9, với tổng giá trị khoảng 1.717 tỷ đồng. Nhóm cổ phiếu này chiếm gần 70% tổng giá trị giao dịch khớp lệnh của toàn thị trường.

Tuy nhiên, một diễn biến đáng chú ý là VN-Index lại đảo chiều giảm điểm trong phiên ATC (Lệnh giao dịch tại mức giá đóng cửa), đúng thời điểm hoạt động mua của các quỹ ETF diễn ra mạnh.

Theo Kirin, phiên giảm cuối tuần chưa mang tín hiệu tiêu cực rõ rệt và xu hướng phục hồi trước đó chưa bị triệt tiêu, nhưng đà tăng của thị trường đã có dấu hiệu chững lại. Trên đồ thị tuần, VN-Index vẫn tăng 1,14% sau khi kiểm định vùng hỗ trợ tâm lý quanh 1.800 điểm, với thanh khoản ở mức cao.

Diễn biến này cũng cho thấy dòng vốn liên quan đến nâng hạng có thể tạo thanh khoản và tác động rõ lên từng nhóm cổ phiếu, nhưng không đồng nghĩa chỉ cần dòng vốn ngoại tăng là chỉ số sẽ tăng tương ứng.

Tuần đầu nâng hạng: Dòng tiền ngoại hay yếu tố nội tại?

Theo ông Đinh Quang Hinh, Trưởng Bộ phận Kinh tế vĩ mô và Chiến lược thị trường, Khối Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán VNDirect (VNDirect), tác động tích cực của việc nâng hạng có thể xuất hiện trong một vài phiên đầu tiên khi các quỹ nước ngoài thực hiện mua vào. Tuy nhiên, sau khi hoạt động mua vào hoàn tất, thị trường sẽ trở lại vận động theo những yếu tố nội tại như thanh khoản, mặt bằng lãi suất, dòng tiền và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp.

Theo ông Hinh, dòng vốn giải ngân của nhà đầu tư nước ngoài trong tuần đầu có thể vào khoảng 240 triệu USD. Dòng tiền này có khả năng hỗ trợ một số cổ phiếu có tỷ trọng cao trong các bộ chỉ số FTSE, nhưng không đồng nghĩa toàn bộ thị trường bước vào một chu kỳ tăng bền vững.

Chuyên gia của VNDirect cho rằng các quỹ nước ngoài có thể tập trung vào những doanh nghiệp có tỷ trọng lớn trong các chỉ số, trong đó có nhóm Vingroup, Vietcombank và Hòa Phát.

Về dài hạn, việc nâng hạng mở thêm cơ hội thu hút vốn quốc tế và cải thiện chất lượng thị trường, song để thu hút lượng vốn lớn hơn, Việt Nam vẫn cần tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, hệ thống bù trừ trung tâm, các sản phẩm tài chính và quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài.

Cùng quan điểm về tác động của dòng vốn, ông Nguyễn Việt Anh, Chuyên viên phân tích cao cấp của Công ty cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) lưu ý hoạt động mua của các quỹ ETF và quỹ chỉ số mang tính kỹ thuật, chủ yếu dựa trên tỷ trọng cổ phiếu trong bộ chỉ số, chứ không phải đánh giá triển vọng kinh doanh của từng doanh nghiệp.

Do đó, hiện tượng “tin ra là bán” cần được nhìn nhận phù hợp với từng nhóm cổ phiếu. Với những cổ phiếu đã tăng mạnh trước thời điểm nâng hạng và phản ánh phần nào kỳ vọng vào sự kiện, áp lực chốt lời có thể xuất hiện. Trong khi đó, các quỹ đầu tư theo chỉ số vẫn thực hiện giao dịch theo yêu cầu phân bổ của bộ chỉ số.

Ông Việt Anh cho rằng vùng 1.800–1.810 điểm cần được duy trì để xu hướng phục hồi ngắn hạn tiếp tục. Nếu thanh khoản và độ rộng thị trường cải thiện, VN-Index có thể hướng tới vùng 1.850–1.870 điểm và xa hơn là 1.880–1.900 điểm. Ngược lại, nếu chỉ một số cổ phiếu vốn hóa lớn tăng trong khi thanh khoản và độ rộng suy yếu, rủi ro điều chỉnh sẽ gia tăng.

Từ góc độ kỹ thuật, ông Nguyễn Huy Phương, Trưởng phòng Phòng Tư vấn đầu tư cá nhân, Trung tâm Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng, mốc 1.800 điểm vẫn là điều kiện cần được duy trì. Thanh khoản cần tiếp tục ở mức đủ lớn để hấp thụ lượng cung và giúp VN-Index tích lũy hoặc vượt vùng trung bình 20 tuần quanh 1.818 điểm. Nếu vượt được vùng này, chỉ số có thể hướng tới 1.860 điểm, trong khi mốc 1.900 điểm cần thêm thời gian.

Theo ông Phương, việc nâng hạng đã được kỳ vọng trong thời gian dài nên khả năng xuất hiện áp lực chốt lời quanh thời điểm chính thức có hiệu lực là điều cần theo dõi. Quan trọng hơn là cung - cầu sau khi sự kiện đi qua, đặc biệt là khả năng dòng vốn ngoại chuyển sang trạng thái mua ròng ổn định hơn.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Mỹ Liên, Trưởng phòng Phân tích, Công ty cổ phần Chứng khoán Phú Hưng, không nghiêng về kịch bản thị trường ngay lập tức rơi vào trạng thái “tin ra là bán”. Theo bà Liên, việc nâng hạng có thể được xem là điểm khởi đầu của quá trình dịch chuyển dòng vốn, trong khi dòng tiền ngoại đã tăng và thanh khoản thị trường được cải thiện.

Tuy nhiên, dòng tiền này sẽ không tác động đồng đều lên toàn bộ thị trường. Hoạt động tái cơ cấu danh mục có thể tạo ra cả lực mua và lực bán, trong khi diễn biến phiên 18/9 cho thấy ngay cả khi thanh khoản tăng mạnh, một số cổ phiếu vốn hóa lớn vẫn chịu áp lực bán.

Bà Mỹ Liên cho rằng vùng 1.780 điểm là hỗ trợ quan trọng. Nếu VN-Index vượt được 1.845 điểm, xu hướng tăng có thể được củng cố và mở ra khả năng hướng tới 1.900 điểm. Trong ngắn hạn, thị trường vẫn có thể vận động theo hướng tích lũy và phân hóa.

Nhìn từ diễn biến tuần qua, dòng vốn ngoại đang là yếu tố nổi bật trước thời điểm nâng hạng, nhưng phiên 18/9 cũng cho thấy dòng tiền này không đủ để quyết định toàn bộ diễn biến của chỉ số trong một phiên. Khi hiệu ứng tái cơ cấu của các quỹ giảm dần, kết quả kinh doanh doanh nghiệp, thanh khoản, lãi suất và sức hấp thụ của dòng tiền trong nước sẽ trở thành những yếu tố quan trọng hơn.

Vì vậy, tuần 21–25/9 không chỉ là tuần giao dịch đầu tiên kể từ khi thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng, mà còn là phép thử đối với khả năng duy trì dòng vốn và sức mạnh của xu hướng phục hồi hiện tại. Sau những giao dịch mang tính kỹ thuật quanh thời điểm 21/9, sự phân hóa giữa các nhóm cổ phiếu và khả năng duy trì thanh khoản sẽ là những tín hiệu đáng chú ý đối với diễn biến thị trường trong các phiên tiếp theo.

Trong khi thị trường chứng khoán Việt Nam hướng sự chú ý vào tuần giao dịch đầu tiên kể từ khi chính thức được nâng hạng, các thị trường quốc tế cũng khép lại một tuần với nhiều biến động; trong đó quyết định lãi suất của Fed, lợi suất trái phiếu và diễn biến giá dầu tiếp tục là những yếu tố chi phối tâm lý nhà đầu tư.

Chứng khoán thế giới trải qua tuần biến động

Các thị trường chứng khoán Mỹ và châu Âu vừa khép lại tuần giao dịch đầy biến động, khi tâm lý nhà đầu tư chịu sự chi phối mạnh mẽ từ quyết định nâng lãi suất lần đầu tiên sau hơn ba năm của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), đà tăng vọt của lợi suất trái phiếu chính phủ cùng những diễn biến phức tạp của giá dầu thô tại Trung Đông.

Khép lại phiên giao dịch cuối tuần ngày 18/9, thị trường chứng khoán Mỹ đi ngược chiều nhau với Chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 0,2% xuống 51.682,64 điểm. Ngược lại, chỉ số tổng hợp S&P 500 tăng 0,2% lên 7.650,50 điểm, còn chỉ số công nghệ Nasdaq Composite tăng 0,4% lên 26.522,56 điểm. Cổ phiếu hãng đồ thể thao Nike gây áp lực lên chỉ số Dow Jones khi giảm 2,3% sau thông tin ngôi sao bóng đá Kylian Mbappe chấm dứt hợp đồng gắn bó lâu năm để chuyển sang thương hiệu On của Thụy Sỹ.

Tại châu Âu, sắc đỏ bao trùm các sàn giao dịch chủ chốt với mức giảm đồng loạt quanh ngưỡng 1,5%. Cụ thể, chỉ số FTSE 100 tại London (Anh) mất 1,5% xuống 10.659,13 điểm, chỉ số CAC 40 tại Paris (Pháp) giảm 1,5% xuống 8.065,02 điểm và chỉ số DAX tại Frankfurt (Đức) lùi 1,6% về mức 25.304,06 điểm.