Theo The Business Times, trong hơn bốn năm qua, cổ phiếu của các nhà sản xuất bia, rượu vang và rượu mạnh hàng đầu thế giới đã mất tổng cộng 830 tỷ USD giá trị thị trường, giữa lúc ngành đồ uống có cồn đối mặt với những biến động sâu sắc. Đó là tổng mức thiệt hại về giá trị thị trường, khi chỉ số của Bloomberg về khoảng 50 công ty hiện đang thấp hơn 46% so với mức cao kỷ lục hồi tháng 6/2021.

Sự suy giảm này bắt nguồn từ nhiều yếu tố, trong đó nổi bật là xu hướng uống ít rượu hơn do lo ngại về sức khỏe, cùng với tác động của thuế quan tại Mỹ, lãi suất cao làm giảm chi tiêu của người tiêu dùng và chi phí hàng hóa leo thang.

Tại Trung Quốc, đà đi xuống của ngành còn trầm trọng hơn bởi sự suy giảm niềm tin của các hộ gia đình và lệnh cấm sử dụng rượu bia trong các sự kiện chính thức, khiến nhu cầu tiêu thụ sụt giảm mạnh.

Hệ quả là các công ty sản xuất những loại đồ uống phổ biến nhất thế giới đang chịu áp lực ngày càng lớn và bị bỏ lại phía sau so với đà tăng kỷ lục của thị trường chứng khoán toàn cầu. Thay vì hưởng lợi từ làn sóng tăng trưởng, họ phải chật vật thích ứng với những động lực thương mại mới, vốn đến nhanh và bất ngờ.

“Đây là một sự thay đổi mang tính cấu trúc: người tiêu dùng đang uống ít rượu hơn”, bà Sarah Simon, nhà phân tích của Morgan Stanley, nhận định.

Trong năm nay, cổ phiếu của hàng loạt tập đoàn rượu lớn tại châu Âu như Diageo (sở hữu các thương hiệu Johnnie Walker, Smirnoff), Pernod Ricard và Rémy Cointreau đã rơi xuống mức thấp nhất trong ít nhất một thập kỷ. Tại Mỹ và Úc, cổ phiếu của Brown-Forman (chủ sở hữu Jack Daniel’s) và Treasury Wine Estates cũng giảm mạnh. Trong khi đó, Kweichow Moutai - “ông lớn” ngành rượu baijiu Trung Quốc - đang giao dịch thấp hơn hơn 40% so với đỉnh năm 2021.

Theo bà Simon, áp lực giảm giá cổ phiếu có thể còn tiếp diễn khi các nhà sản xuất rượu không chỉ đối mặt với doanh thu suy giảm mà còn gánh nặng nợ cao và biến động nhân sự cấp cao trong quá trình tái cơ cấu.

Sự thay đổi trong mô hình tiêu dùng

Thách thức cốt lõi của ngành nằm ở sự thay đổi hành vi uống rượu. Một khảo sát của Gallup công bố vào tháng 8 cho thấy tỷ lệ tiêu thụ rượu tại Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ khi tổ chức này bắt đầu thống kê vào năm 1939. Các cảnh báo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổng Y sĩ Hoa Kỳ đã làm suy giảm nhu cầu ở thế hệ X, trong khi rượu ngày càng kém hấp dẫn đối với Millennials và Gen Z.

Xu hướng này cho thấy ngành công nghiệp đồ uống có cồn đang bước vào một giai đoạn chuyển mình đầy thách thức, khi tăng trưởng không còn là điều hiển nhiên như trước.