WiGroup: Áp lực tỷ giá và thanh khoản đang thu hẹp đáng kể không gian chính sách tiền tệ
Áp lực mất giá tập trung mạnh vào nhóm đồng tiền châu Á
Tại báo cáo phân tích kinh tế Việt Nam vừa công bố, WiGroup đánh giá mức độ rủi ro địa chính trị Trung Đông hiện nay tương đương giai đoạn đầu xung đột Nga - Ukraina năm 2022, nhưng bản chất rủi ro khác biệt đáng kể: eo biển Hormuz, tuyến huyết mạch vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu thô và gần 1/5 nguồn cung LNG toàn cầu bị đe dọa trực tiếp, tạo ra rủi ro lan tỏa nhanh và rộng hơn đến toàn bộ thị trường năng lượng thế giới.
Theo đó, OECD đã hạ dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu về mức 2,9% cho năm 2026, giảm đáng kể so với mức thực hiện 3,3% của năm 2025. Bức tranh giảm tốc có thể diễn ra trên diện rộng: Mỹ được dự báo chỉ tăng trưởng 2,0%, Eurozone chỉ 0,8% do chi phí năng lượng leo thang...
Trên thị trường tiền tệ, giá dầu tăng cao đã kích hoạt chuỗi phản ứng dây chuyền: đồng USD đảo chiều tăng giá trên diện rộng khi Fed buộc phải giữ nguyên lãi suất vùng 3,50–3,75% thay vì tiếp tục nới lỏng.
Áp lực mất giá tập trung mạnh vào nhóm đồng tiền châu Á, đặc biệt Won Hàn Quốc (-4,9%), Baht Thái Lan (-3,7%) và Rupee Ấn Độ (-3,2%).
Không gian chính sách tiền tệ thu hẹp
Trên thị trường tiền tệ trong nước, chuyên gia WiGroup chỉ ra 3 "điểm nóng" cần theo dõi.
Thứ nhất, thanh khoản liên ngân hàng tái căng thẳng. Lãi suất VNIBOR qua đêm vọt lên vùng 8%, buộc Ngân hàng Nhà nước tăng cường bơm ròng qua kênh OMO. Tuy nhiên, thanh khoản kỳ hạn dài (1 tháng và 3 tháng) vẫn duy trì ở mức cao, cho thấy niềm tin giữa các tổ chức tín dụng chưa xuất hiện dấu hiệu phòng thủ co cụm.
Thứ hai là tín dụng lệch pha cơ cấu. Tăng trưởng tín dụng vẫn được dẫn dắt bởi bất động sản và tiêu dùng, trong khi dòng vốn vào công nghiệp, thương mại và vận tải chưa có dấu hiệu bứt phá. Lãi suất huy động tiếp tục leo thang, với kỳ hạn 12 tháng của nhóm NHTM vượt ngưỡng 6%, và nhóm Big 4 cũng chính thức tham gia cuộc đua khi nâng lãi suất lên vùng 5,3 - 5,5%.
Thứ ba, áp lực tỷ giá leo thang. Tỷ giá thị trường tự do neo ở vùng 27.300 VND/USD, trong khi liên ngân hàng ở mức 26.311, tạo chênh lệch 3,6%, mức cao đáng lo ngại. Đồng USD tăng giá trở lại cộng với dự trữ ngoại hối ở vùng đáy đang đặt Ngân hàng Nhà nước trước bài toán cân đối khó khăn giữa hỗ trợ tăng trưởng và bảo vệ ổn định vĩ mô.
"Bức tranh vĩ mô tháng 3 cho thấy Việt Nam đang đối mặt với thách thức từ cả phía cung lẫn cầu. Bên ngoài, những biến động năng lượng đẩy chi phí đầu vào tăng cao và làm suy giảm sức cầu xuất khẩu từ các đối tác chủ chốt. Bên trong, lạm phát leo thang bào mòn sức mua người tiêu dùng, trong khi không gian chính sách tiền tệ bị thu hẹp đáng kể bởi áp lực tỷ giá và thanh khoản căng thẳng", báo cáo của WiGroup nhận định.
Thị trường có thể sẽ yêu cầu một mặt bằng lãi suất cao hơn
Trong một nhận định mới đây, SGI Capital cũng đánh giá Ngân hàng Nhà nước hiện đang ở thế khó hơn so với năm 2025 khi hệ thống ngân hàng đang phụ thuộc nhiều vào hỗ trợ thanh khoản của NHNN trong khi lạm phát bắt đầu tăng tốc và đã vượt lãi suất chính sách lần đầu tiên kể từ giai đoạn 2008-2012.
"Hệ thống ngân hàng trong ba tháng đầu năm tiếp tục đối mặt với tình trạng khó huy động trong khi nhu cầu vay vẫn cao. Hệ quả là hệ số LDR thuần vốn đã vượt 110% từ cuối 2025 đã tăng thêm khoảng 2% trong quý I/2026, tiếp tục gây căng thẳng thanh khoản kéo dài và dẫn tới cuộc đua lãi suất huy động trong tháng 3 với mức lãi suất 6-12 tháng của nhiều ngân hàng đã vượt mốc 8%-9%/năm", báo cáo của SGI Capital nhận định.
Những lý do chính của việc huy động chậm hơn cho vay vẫn tiếp diễn trong các tháng đầu năm 2026 khi tỷ giá tự do vẫn vượt xa tỷ giá liên ngân hàng (đại diện nhu cầu găm giữ USD và vàng chống mất giá VND); thanh khoản thị trường bất động sản tiếp tục suy giảm (giảm vòng quay tiền và khả năng trả nợ của DN BĐS)...
Chuyên gia dự báo khi lạm phát vào xu hướng tăng mạnh, thị trường có thể sẽ yêu cầu một mặt bằng lãi suất cao hơn nữa để tăng sức hấp dẫn của VND, nhằm kìm hãm và đảo chiều các tình trạng nêu trên.
"Như kinh nghiệm các chu kỳ trước, đặc biệt là giai đoạn hạ đòn bẩy 2011-2012, quá trình này có thể kéo dài nhiều quý, trong đó sẽ có giai đoạn lãi suất đủ cao làm cầu tín dụng co lại nhưng huy động vốn cải thiện" SGI Capital phân tích thêm.
Các chuyên gia Chứng khoán Mirae Asset gần đây nhận định lãi suất chưa kỳ vọng đã tạo đỉnh nhưng có thể còn cách đỉnh không quá xa (ước tăng thêm 20-30 điểm cơ bản), để cân đối giữa các yếu tố như lạm phát, tỷ giá, cung tiền.
Tại cuộc họp triển khai công tác ngân hàng chiều 9/4 do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn chủ trì, đại diện các ngân hàng thương mại bày tỏ đồng thuận cao trong việc thực hiện chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và NHNN nỗ lực giảm mặt bằng lãi suất thị trường để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.
Tuy vậy, theo MAS, việc các NHTM đồng thuận giảm lãi suất gần đây nên được hiểu theo hướng ổn định mặt bằng chung chứ không phải nới lỏng. Thực tế, NHNN vẫn duy trì lãi suất điều hành ở vùng thấp và điều tiết thanh khoản phù hợp theo từng giai đoạn.
