Trở lại giai đoạn 2005-2011, đây là thời kỳ đánh dấu làn sóng vốn ngoại rót mạnh vào hệ thống ngân hàng Việt Nam với hàng loạt thương vụ đáng chú ý giữa HSBC - Techcombank, Standard Chartered - ACB, ANZ - Sacombank, OCBC - VPBank, SMBC - Eximbank,  BNP Paribas - OCB hay sau đó là Mizuho với Vietcombank...

Hàng nghìn tỷ đồng huy động được từ những thương vụ này đã tiếp thêm nguồn lực cho nhiều ngân hàng nội, vừa củng cố nền tảng vốn điều lệ vừa gia tăng nội lực cho hoạt động kinh doanh. 

Nhưng kể từ 2011, làn sóng hút vốn ngoại chững lại khi dư âm từ từ khủng hoảng tài chính thế giới năm 2008 cùng hệ quả từ giai đoạn mở rộng dòng vốn tín dụng hướng vào những lĩnh vực "nóng" như chứng khoán, BĐS dẫn đến những biến động trên thị trường tài chính.

Những năm sau đó, do mục đích tái cơ cấu danh mục của nhà đầu tư ngoại hoặc nhiều lý do khác, nhiều mối quan hệ chiến lược lần lượt kết thúc. HSBC rút khỏi Techcombank năm 2017. Standard Chartered thoái toàn bộ vốn khỏi ACB năm 2018. Cùng năm, BNP Paribas rút hết vốn khỏi OCB...

Khi làn sóng tìm kiếm vốn ngoại nóng lên vào 2026, các ngân hàng nội giờ đây, với quy mô và tiềm năng khác xa giai đoạn trước, đang đứng trước nhiều cơ hội mới để lựa chọn nhà đầu tư chiến lược đồng hành.

Nhiều ngân hàng tìm kiếm cổ đông chiến lược ngoại

Mới đây nhất, theo Reuters đưa tin ngày 26/8/2026, BNP Paribas của Pháp và KB Kookmin Bank của Hàn Quốc đang tiến hành các cuộc đàm phán riêng biệt để mua ít nhất 15% cổ phần Techcombank (mã: TCB). Theo nguồn tin, thương vụ này có thể được định giá khoảng 2 tỷ USD. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận hiện vẫn đang diễn ra và chưa có thỏa thuận chính thức nào được ký kết.

Không riêng Techcombank, Vietcombank (mã: VCB) cũng đang triển khai phương án bán vốn. Theo phương án đã được cổ đông thông qua, ngân hàng dự kiến phát hành riêng lẻ tối đa 543,1 triệu cổ phiếu, tương đương khoảng 6,5% lượng cổ phiếu đang lưu hành cho nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp.

Hồi đầu năm nay, lãnh đạo ngân hàng cho biết đang trong vòng đàm phán với cổ đông có tiềm năng, sẽ cố gắng thực hiện thương vụ trong năm 2026. Một số công ty phân tích thị trường ước tính quy mô thương vụ có thể đạt 1,3-1,4 tỷ USD. ACBS ước tính giá phát hành cổ phiếu Vietcombank có thể vào khoảng 96.000-100.000 đồng/cổ phiếu.

Trong cơ cấu sở hữu, Vietcombank đã có một cổ đông chiến lược ngoại lâu năm là Mizuho. Quan hệ giữa hai bên không chỉ dừng ở sở hữu vốn mà từng bao gồm hỗ trợ kỹ thuật, trao đổi nhân sự và hợp tác kinh doanh. Đây cũng là một trong những ví dụ hiếm hoi về quan hệ cổ đông chiến lược ngân hàng kéo dài hơn một thập kỷ tại Việt Nam.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026,VPBank (mã: VPB) đã thông qua phương án tăng vốn theo hai giai đoạn. Sau khi phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu để đưa vốn điều lệ lên 100.000 tỷ đồng, VPBank dự kiến tiếp tục chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài.

Nếu hoàn tất, vốn điều lệ của VPBank sẽ vượt 106.200 tỷ đồng. Thời gian thực hiện dự kiến trong quý III-IV/2026. Nhà đầu tư có thể là cổ đông chiến lược hiện hữu hoặc một tổ chức nước ngoài đáp ứng các điều kiện về năng lực tài chính và quy định pháp luật. Hiện SMBC là cổ đông chiến lược ngoại đang sở hữu 15% vốn tại VPBank từ năm 2023.

Tại Đại hội đồng cổ đông năm 2026, Chủ tịch SHB Đỗ Quang Hiển cũng cho biết có nhiều nhà đầu tư nước ngoài quan tâm tới ngân hàng, nhưng SHB đang trong quá trình lựa chọn kỹ đối tác.

Theo định hướng được lãnh đạo ngân hàng đưa ra, đối tác không chỉ cần có vốn mà còn phải có khả năng tham gia quản trị, hỗ trợ công nghệ, kết nối SHB với chuỗi cung ứng toàn cầu và cam kết đồng hành trung, dài hạn.

Cách tiếp cận này phù hợp với chiến lược phát triển hiện nay của SHB, trong đó công nghệ, dữ liệu, chuyển đổi số và mô hình hệ sinh thái khách hàng được xác định là những trụ cột quan trọng cho giai đoạn tăng trưởng mới.

Tháng 4/2026, SHB cũng đã ký các hợp đồng đặt mua cổ phần phát hành riêng lẻ với nhiều tổ chức và quỹ đầu tư trong và ngoài nước nhằm tăng vốn và nâng cao năng lực tài chính.

Trong khi đó, Chủ tịch HĐQT MB (mã: MBB), ông Lưu Trung Thái cho biết ngân hàng chưa có ý định nới thêm room ngoại. MB chủ động giữ lại dư địa này để trong trường hợp tìm được nhà đầu tư chiến lược phù hợp, ngân hàng có thể tính toán phương án phát hành với mức giá tốt hơn và tạo thêm giá trị cho cổ đông hiện hữu.

VIB cũng là trường hợp đáng chú ý trong chu kỳ thay đổi cổ đông ngoại. CBA bắt đầu đầu tư vào VIB từ năm 2010 và từng sở hữu 19,8% vốn ngân hàng. Sau quá trình giảm tỷ lệ nắm giữ trong năm 2024, CBA bán nốt 4,4% cổ phần vào tháng 3/2025 với tổng giá trị khoảng 170 triệu AUD, chính thức rút khỏi VIB.

"Room" ngoại của VIB hiện còn khoảng 25%, được nhiều công ty chứng khoán đánh giá là mở ra khả năng VIB tìm kiếm một nhóm nhà đầu tư hoặc một cổ đông chiến lược mới.