Chuyên gia: Tăng trưởng kinh tế quý II/2026 có thể đạt 8,2 - 8,5%
Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam chậm lại, đạt 7,83% so với cùng kỳ so với cùng kỳ năm ngoái trong quý I/2026, giảm từ 8,46% trong quý IV/2025, báo cáo mới nhất của Ngân hàng UOB (Singapore) nhận định.
Tuy nhiên, báo cáo từ tổ chức này cũng thừa nhận, mức tăng này vẫn vượt dự báo của 7,0% của họ và dự báo đồng thuận 7,6% của Bloomberg.
Khác với nhận định tăng trưởng kinh tế Việt Nam đang chậm lại của UOB, các chuyên gia từ công ty chứng khoán SSI cho rằng: "Tăng trưởng đang xoay trục, chứ không phải chậm lại".
Nền kinh tế đang chậm lại hay xoay trục?
Nhìn sâu và các động lực của tăng trưởng kinh tế năm 2026, có thể thấy rất rõ hoạt động kinh tế vẫn vững chắc trong suốt tháng 5.
Sản xuất công nghiệp tiếp tục tăng trưởng ở một trong những nhịp độ mạnh nhất trong nhiều năm, du lịch đạt mức kỷ lục, và doanh số bán lẻ duy trì sự ổn định. Tuy nhiên, tiêu dùng vẫn còn yếu.
Mặc dù, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tăng 11,2% so với cùng kỳ năm ngoái trong 5 tháng đầu năm 2026, song sau khi trừ đi lạm phát, tăng trưởng thực chỉ đạt khoảng 6,1%, với động lực ngày càng tập trung vào du lịch, lưu trú và lữ hành thay vì tiêu dùng hàng hóa trên diện rộng.
Tương tự như vậy, cán cân thương mại luỹ kế đến hết tháng 5 thâm hụt đến 12,7 tỷ USD, so với thặng dư 5 tỷ USD năm 2025, ghi nhận mức thâm hụt lớn nhất trong gần 30 năm.
Nguyên nhân là nhập khẩu máy móc, thiết bị và đầu vào sản xuất đã tăng tốc song hành với hoạt động đầu tư, dẫn đến thâm hụt thương mại 13,8 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026 so với mức thặng dư 5,1 tỷ USD một năm trước đó.
Trong khi đó, vốn FDI giải ngân đạt 9,75 tỷ USD ( tăng 9,6% so với cùng kỳ năm ngoái ) trong 5 tháng đầu năm 2026, mức cao nhất trong 5 tháng đầu năm trong vòng 5 năm, với 82,7% hướng vào lĩnh vực chế biến – chế tạo. Các dự án mở rộng quy mô lớn từ Samsung, SK và BYD tiếp tục củng cố vị thế của Việt Nam như một trung tâm sản xuất khu vực.
SSI Research nhận định, thâm hụt thương mại là đặc điểm của mô hình tăng trưởng này, không hẳn là một vấn đề. Sự suy giảm mạnh của cán cân thương mại là dịch chuyển vĩ mô đáng chú ý nhất trong nửa đầu năm 2026.
Vì vậy, dữ liệu xuất khẩu Quý III/2026 sẽ là phép thử để xác định liệu nó phản ánh việc đẩy mạnh nhập khẩu để sản xuất xuất khẩu và đầu tư mở rộng năng lực sản xuất hoặc sự đẩy nhanh nhập khẩu trước nguy cơ hành động thương mại tiềm tàng từ Mỹ.
"Diễn biến vĩ mô then chốt trong chu kỳ này không phải là cầu suy yếu, mà là sự xoay trục sang tăng trưởng dẫn dắt bởi đầu tư, trong đó tích lũy tài sản ngày càng thay thế tiêu dùng và xuất khẩu ròng để trở thành động lực chính", các nhà phân tích của SSI Research đánh giá.
Do đó, sự xuất hiện của thâm hụt thương mại hàng hóa đáng kể nên được nhìn nhận như "dấu chân nhập khẩu" của một chu kỳ đầu tư đi lên, chứ không phải bằng chứng về năng lực cạnh tranh suy giảm.
Tăng trưởng quý II có thể đạt 8,2 - 8,5%
Với quý II/2026, các chuyên gia SSI ước tính tăng trưởng GDP ở mức 8,2–8,5% so với cùng kỳ và có khả năng tiến tới 9% nếu dữ liệu tháng 6 có sự bứt phá.
Các chuyên gia SSI chỉ ra rằng bước nhảy này được dẫn dắt bởi chu kỳ FDI giải ngân đang diễn ra và kế hoạch chi đầu tư công dồn về cuối năm đang dần phát huy tác dụng vào nửa cuối năm.
Trong nửa cuối năm 2026, một sự cải thiện đáng kể về thanh khoản hệ thống ngân hàng khó có khả năng xảy ra, và lãi suất được kỳ vọng sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.
Những áp lực này phần lớn xuất phát từ yếu tố trong nước, hàm ý rằng ngay cả một đợt cắt giảm lãi suất tiềm năng của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vào cuối năm 2026 cũng có thể chỉ mang lại sự nhẹ nhõm hạn chế. Kết quả là, áp lực tỷ giá sẽ giảm bớt so với mặt bằng năm 2025.
Trên một góc nhìn rộng hơn, GDP danh nghĩa nhiều khả năng đang đánh giá thấp những cải thiện về năng suất tiềm ẩn. Việc đẩy nhanh phê duyệt dự án, cải thiện quản trị, mở rộng dịch vụ công số hóa và chi phí giao dịch trên toàn nền kinh tế giảm xuống đang cùng nhau nâng cao năng lực tăng trưởng mang tính cấu trúc của Việt Nam.
Qua lăng kính này, động lực tăng trưởng tiềm ẩn có thể đang vận hành cao hơn con số công bố, phản ánh ở hiệu quả gia tăng, các nâng cấp về thể chế và cải thiện năng suất mà các thước đo GDP truyền thống nắm bắt chậm.
Động lực tăng trưởng GDP năm 2026 vẫn còn nguyên vẹn với việc giải ngân FDI và vốn đầu tư công được kỳ vọng tăng tốc và đạt đỉnh trong nửa cuối năm.
Dù vậy, các rủi ro chính của giai đoạn này sẽ bao gồm: Thâm hụt thương mại hàng hóa mở rộng và hệ lụy tỷ giá, những thay đổi tiềm tàng trong chính sách thương mại theo Mục 301 của Mỹ và lạm phát có thể tiệm cận/vượt mục tiêu điều hành.
Trong khi đó, chi tiêu hạ tầng công mạnh hơn cùng việc tái khởi động xây dựng dự án bất động sản và mở bán mới nên được hiểu là sự tiếp nối của quỹ đạo tăng trưởng cơ sở, chứ không phải một bất ngờ tích cực mang tính chu kỳ, các chuyên gia từ SSI Research nhìn nhận.
