Vừa qua, Thanh tra TP Đồng Nai đã ban hành kết luận về dự án Khu dân cư và tái định cư Hiệp Hòa do Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Hiệp Hòa làm chủ đầu tư.

Dự án được UBND tỉnh Đồng Nai chấp thuận chủ trương đầu tư vào năm 2018, có diện tích khoảng 28,56 ha, quy mô dân số khoảng 5.700 người, tổng vốn đầu tư khoảng 1.590 tỷ đồng, tiến độ thực hiện đến tháng 12/2025. 

Một trong những nội dung đáng chú ý trong kết luận thanh tra là việc lựa chọn chủ đầu tư.

Tại thời điểm chấp thuận chủ trương đầu tư, khu đất dự án có nguồn gốc từ đất của các hộ gia đình, cá nhân sử dụng và đất do tổ chức quản lý. Công tác thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng chưa hoàn tất, trong khi Công ty Hiệp Hòa chưa có quyền sử dụng đất hợp pháp đối với khu đất.

Theo kết luận, với hiện trạng này, dự án thuộc trường hợp phải thực hiện đấu thầu dự án có sử dụng đất để lựa chọn nhà đầu tư. Tuy nhiên, Sở Kế hoạch và Đầu tư đã tham mưu UBND tỉnh Đồng Nai chấp thuận Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Hiệp Hòa làm chủ đầu tư dự án.

Thanh tra xác định việc tham mưu và chỉ định chủ đầu tư này không đúng quy định tại Luật Nhà ở năm 2014 và Nghị định 99/2015/NĐ-CP.

Theo quyết định chủ trương đầu tư, đến tháng 12/2020 dự án phải hoàn thành các thủ tục về đầu tư, đất đai và xây dựng. Đến tháng 12/2025, dự án phải hoàn thành đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và các công trình.

Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, dự án đã chậm tiến độ, chưa được điều chỉnh, gia hạn và đang tạm dừng thực hiện các thủ tục pháp lý. Đồng thời, Công ty Hiệp Hòa chưa triển khai xây dựng công trình trong khu vực dự án.

Về đất đai, doanh nghiệp chưa được cơ quan có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án. Vì vậy, dự án chưa phát sinh nghĩa vụ tài chính về đất và chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Trong tổng diện tích dự án có khoảng 19,2 ha đất trồng lúa. Thủ tướng Chính phủ từng chấp thuận chuyển mục đích sử dụng diện tích này sang đất phi nông nghiệp để thực hiện dự án. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, doanh nghiệp vẫn chưa được giao, cho thuê hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đối với diện tích đất này. 

Đến thời điểm kiểm tra, 22 trường hợp hộ gia đình, cá nhân đã bàn giao mặt bằng với diện tích khoảng 49.441 m². Phần diện tích này hiện do Trung tâm Phát triển quỹ đất chi nhánh Biên Hòa quản lý và chưa bàn giao cho chủ đầu tư.

Đồng thời, dự án cũng chưa được phê duyệt phương án tái định cư.

Thanh tra cho biết tại thời điểm quyết định chủ trương đầu tư, dự án chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường được phê duyệt. Kết luận xác định việc này chưa phù hợp với quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2014. Trách nhiệm đối với nội dung này được xác định thuộc Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Hiệp Hòa.

Bên cạnh đó, tại thời điểm quyết định chủ trương đầu tư năm 2018, dự án chưa nằm trong Chương trình phát triển nhà ở của tỉnh Đồng Nai đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020. Sau đó, dự án đã được bổ sung vào Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2021-2025 của Đồng Nai.

Thanh tra cũng cho biết, dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư, phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 và chủ đầu tư đã chuyển kinh phí để thực hiện bồi thường, hỗ trợ đối với một phần diện tích. Tuy nhiên, do dự án chưa được triển khai nên chưa có cơ sở đánh giá đầy đủ hiệu quả theo mục tiêu ban đầu. Việc chậm triển khai kéo dài có thể làm giảm hiệu quả sử dụng đất và gây lãng phí tài nguyên đất đai.

Kết luận cho rằng nguyên nhân chính dẫn đến việc lựa chọn chủ đầu tư chưa đúng quy định là cơ quan tham mưu nghiên cứu, áp dụng pháp luật chưa chính xác. Đồng thời, tại thời điểm năm 2018, các quy định về lựa chọn chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại giữa Luật Đầu tư và Luật Nhà ở chưa đầy đủ, cụ thể, dẫn đến cách hiểu và áp dụng pháp luật chưa thống nhất.

Để xử lý các tồn tại, Thanh tra kiến nghị UBND TP Đồng Nai chỉ đạo các cơ quan liên quan rà soát dự án theo Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội và các quy định có liên quan.

Đồng thời, giao Sở Tài chính được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát điều kiện để dự án có thể tiếp tục được giao đất, cho thuê đất, trong đó xem xét các yếu tố về quy hoạch, quốc phòng, an ninh và năng lực thực hiện dự án của nhà đầu tư. 

Đối với Công ty Hiệp Hòa, cơ quan thanh tra yêu cầu chấp hành các quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền và phối hợp với các cơ quan chức năng trong quá trình rà soát, xử lý các tồn tại của dự án.

Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Hiệp Hòa được thành lập vào tháng 7/2017, có vốn điều lệ 300 tỷ đồng. thờiđiểm thành lập, doanh nghiệp đặt trụ trong khuôn viên Tổng Công ty Tín Nghĩa, tại đường Hà Huy Giáp, phường Quyết Thắng, TP Biên Hòa. Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp khi đó là ông Quách Văn Đức, Chủ tịch Hội đồng thành viên. 

Theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, vốn của Hiệp Hòa thời điểm đó được góp bởi hai doanh nghiệp. Trong đó, Công ty TNHH MTV Đầu tư Xây dựng Khu công nghiệp Nhơn Trạch 6A góp 228 tỷ đồng, tương đương 76% vốn điều lệ; CTCP Tổng Công ty Tín Nghĩa góp 72 tỷ đồng, tương đương 24%.

Công ty Hiệp Hòa được thành lập trước thời điểm dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư khoảng một năm.

Hiện tại, Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Hiệp Hòa có trụ sở tại Tòa nhà Khu công nghiệp Nhơn Trạch 6, xã Phước An, do ông Lâm Hồng Hưng là người đại diện pháp luật. Ngoài ra, ông Lâm Hồng Hưng còn đại diện pháp luật của loạt công ty bất động sản, như: Công ty TNHH Thương mại Đầu tư Bất động sản Long Hưng; Công ty TNHH Đầu tư và phát triển Bất động sản Đại Phước; Công ty TNHH Đầu tư Khoáng sản Đồng Tâm…