‏

‏Fed: Triển vọng cắt giảm lãi suất 1 lần duy nhất trong 2026‏

‏Trong phiên họp cuối năm 2025 vào rạng sáng ngày 11/12 (giờ Việt Nam), Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã quyết định hạ lãi suất liên bang xuống biên độ 3,5% - 3,75%. Tuy nhiên, Chủ tịch Jerome Powell khẳng định đây là hành động "bình thường hóa" chính sách để bảo vệ thị trường lao động đang có dấu hiệu suy yếu, chứ không phải một chiến dịch nới lỏng ồ ạt.‏

‏Với tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,4% và GDP dự báo chỉ tăng trưởng ở mức vừa phải (1,7% năm 2025 và 2,3% năm 2026), Fed buộc phải nới tay để hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động. Dẫu vậy, rủi ro lạm phát vẫn là "bóng ma" ám ảnh trước tác động của các chính sách thuế quan mới.‏

Về triển vọng lãi suất 2026, trong những thông điệp mới nhất - đặc biệt là tại dự báo "dot plot" công bố trong tháng 12, các quan chức Fed đã phát đi tín hiệu về một "điểm dừng" sớm hơn kỳ vọng của thị trường. Cụ thể, cơ quan này dự kiến sẽ chỉ thực hiện ‏‏duy nhất một lần cắt giảm lãi suất trong cả năm sau.

Nhưng cũng theo nội dung biên bản họp tháng 12 của Fed, sự chia sẽ đã xuất hiện đáng kể khi‏ lần đầu tiên trong 6 năm, có tới 3 thành viên bỏ phiếu phản đối quyết định của Ủy ban, cho thấy những quan điểm trái ngược về việc đâu là rủi ro lớn hơn: Lạm phát quay trở lại hay suy thoái kinh tế đang cận kề.‏‏

Một số ý kiến lo ngại lộ trình lãi suất năm 2026 của Fed bên cạnh yếu tố kỹ thuật sẽ còn chịu tác động của rủi ro chính sách, cụ thể là việc ông Trump đang tìm kiếm người kế nhiệm Chủ tịch Fed Jerome Powell, người chuẩn bị kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 5 tới. Việc ông Trump yêu cầu các ứng viên thể hiện sự ủng hộ rõ ràng với lãi suất liên bang thấp khiến giới quan sát quan ngại về một sự can thiệp chính trị vào chính sách tiền tệ - vốn dĩ được xem là độc lập trong hệ thống kinh tế Mỹ. ‏

Nhìn chung, giới phân tích tại Phố Wall nhận định, năm 2026 sẽ là giai đoạn "chờ và xem" của Fed. Khi các lần cắt giảm lãi suất trong năm 2025 bắt đầu tác động vào nền kinh tế, cơ quan điều hành sẽ có đủ dữ liệu để quyết định xem liệu mức lãi suất quanh 3% có thực sự là "điểm hạ cánh an toàn" cho kinh tế Mỹ hay không.‏

Dự báo NHNN sẽ 2 lần nâng trần lãi suất huy động‏

Trong nước, điều hành chính sách tiền tệ năm qua hướng tới mục tiêu kép là giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kìm giữ lạm phát song song với hỗ trợ (hoặc thúc đẩy) tăng trưởng kinh tế. 

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục duy trì mức lãi suất hợp lý và ổn định, mặt bằng lãi suất thấp để hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã mở rộng và phát triển sản xuất kinh doanh; hỗ trợ các nhóm ngành là động lực tăng trưởng kinh tế: xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng. Kết quả, tăng trưởng tín dụng năm 2025 đã đạt mức cao nhất trong giai đoạn vừa qua, với tốc độ tăng trưởng gần 19%.

Tuy vậy, áp lực đối với mặt bằng lãi suất thấp hiện tại đã bắt đầu tăng đáng kể. Trên thị trường, ‏bức lãi suất huy động tại các ngân hàng thương mại đã chứng kiến sự nhích lên đáng kể từ quý IV/2025. Sau giai đoạn duy trì ở vùng thấp (trung bình 4,8% cho kỳ hạn 12 tháng), lãi suất huy động đã bắt đầu tăng từ tháng 10/2025 trong bối cảnh huy động vốn (tăng 14,11% cập nhật đến 24/12/2025), chậm hơn so với tăng trưởng tín dụng (17,87%). ‏

MBS Research trong một nhận định gần đây đánh giá rằng sự lệch pha giữa tín dụng và huy động đã đẩy tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR thuần) của nhóm ngân hàng niêm yết lên mức 111% – cao nhất trong nhiều năm qua. Hệ quả là lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng có thời điểm vọt lên mức đỉnh 7,35% vào đầu tháng 12/2025.‏

Đến tận những ngày cuối năm, thị trường tiền tệ vẫn ghi nhận những diễn biến điều chỉnh tăng lãi suất huy động tại nhiều nhà băng, tín hiệu cho thấy sự tiếp tục nóng lên của cuộc đua hút vốn trong hệ thống ngân hàng.

Đáng chú ý, lần đầu tiên sau gần một năm duy trì mặt bằng lãi suất ổn định, cả bốn ngân hàng quốc doanh gồm Vietcombank, BIDV, VietinBank và Agribank gần đây đã đồng loạt nâng lãi suất huy động. Mức điều chỉnh phổ biến khoảng 0,5%/năm ở nhiều kỳ hạn. Theo đó, mặt bằng lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 12 tháng trở lên tại nhóm ngân hàng quốc doanh đã quay về ngang bằng cuối năm 2023, trong khi lãi suất kỳ hạn ngắn vẫn thấp hơn khoảng 0,5%.

Cụ thể, Vietcombank, BIDV và VietinBank áp dụng chung một biểu lãi suất tại quầy, với lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng được nâng lên 5,2%/năm; kỳ hạn 6–9 tháng là 3,5%/năm; kỳ hạn 1 tháng và 3 tháng dao động khoảng 2,1–2,4%/năm. Riêng Agribank giữ mức 5,2%/năm cho kỳ hạn 12 tháng, nhưng các kỳ hạn ngắn khác cao hơn khoảng 0,3% so với ba ngân hàng gốc quốc doanh còn lại.

Ở khối ngân hàng TMCP tư nhân, đặc biệt tại các ngân hàng nhỏ, cuộc đua lãi suất ngày càng nóng khi nhiều nhà băng tung ra các chương trình cộng lãi suất hấp dẫn dịp cuối năm, đưa mặt bằng lãi suất cao nhất trên thị trường vọt lên 7–8%/năm cho các khoản tiền gửi chỉ từ vài trăm triệu đồng.

Chẳng hạn, ABBank triển khai chương trình cộng thêm 1,2%/năm so với biểu lãi suất niêm yết cho các kỳ hạn 6 và 12 tháng, áp dụng đến hết ngày 23/12. Khách hàng gửi tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng tại nhà băng này có thể được hưởng mức lãi suất 6,7–6,8%/năm. Hay BVBank cũng tung gói cộng lãi suất 0,5%/năm so với niêm yết, áp dụng trong vòng một tháng từ ngày 17/12/2025; PVcomBank) cộng 1,5%/năm cho khách hàng cá nhân mở tài khoản trực tuyến vào các ngày thứ Sáu; nâng lãi suất thực nhận lên tới 7,6–8%/năm với khoản tiền gửi từ 100 triệu đồng trở lên với kỳ hạn trên 12 tháng,  tùy chi nhánh và số tiền gửi...

Dự báo về điều hành chính sách tiền tệ năm 2026, VPBankS đánh giá rằng NHNN nhiều khả năng vẫn ưu tiên duy trì mặt bằng lãi suất thấp trong 2026 để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, trước áp lực từ tỷ lệ LDR theo quy định, các chuyên gia dự báo nhà điều hành có thể sẽ nâng trần lãi suất huy động thêm 25 điểm cơ bản trong quý II/2026, và thêm một đợt tăng khoảng 25 điểm cơ bản nữa sau 1-2 tháng, nâng tổng mức điều chỉnh tăng trong năm 2026 lên 50 điểm cơ bản.

Trong bối cảnh dự báo tăng trưởng tín dụng năm 2026 tương đương mức cao của năm 2025, đạt 18%-20%, mức điều chỉnh trần lãi suất huy động nhìn chung sẽ ở mức khiêm tốn so với các chu kỳ điều chỉnh lịch sử, theo VPBankS.

Một yếu tố hỗ trợ là việc bãi bỏ cơ chế độc quyền nhà nước nhằm gia tăng nguồn cung vàng trong năm 2026 có thể góp phần làm dịu áp lực cho lãi suất, trong bối cảnh các ngân hàng đã phải cạnh tranh với kênh vàng trong việc huy động tiền gửi trong 2025.

Đã có tiền lệ trần lãi suất huy động điều chỉnh mà không đi kèm thay đổi lãi suất tái cấp vốn và ngược lại trong quá khứ. Tuy nhiên, trong bối cảnh NHNN gần đây tập trung hơn vào việc điều hành tỷ giá trong một biên độ hẹp, dự báo lãi suất tái cấp vốn sẽ tái hội tụ với trần lãi suất huy động trong năm 2026, qua đó hàm ý mức điều chỉnh tăng 75 điểm cơ bản trong quý II/2026.

Trong một dự báo mới đây, ‏MBS Research cũng cho rằng mặt bằng lãi suất huy động sẽ duy trì xu hướng tăng trong nửa đầu năm 2026 để đảm bảo nguồn vốn cho mục tiêu tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống lên tới 20%.‏

‏Trong nửa đầu năm 2026, lãi suất huy động nhóm ngân hàng thương mại tư nhân được kỳ vọng sẽ tăng thêm 25-50 điểm cơ bản so với cuối năm 2025. Nhóm ngân hàng quốc doanh dự kiến có mức tăng nhẹ hơn, khoảng 15-30 điểm cơ bản.‏

Về phía lãi suất cho vay, để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, các chuyên gia cho rằng lãi vay dự kiến được giữ ở mức thấp tương đương năm 2025 trong nửa đầu năm. Tuy nhiên, mặt bằng lãi suất đầu ra có thể nhích dần lên trong nửa cuối năm 2026 khi các khoản vay trung và dài hạn hết thời gian ưu đãi lãi suất và chuyển sang thả nổi theo lãi suất huy động.

Từ góc độ chuyên gia, TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng cho rằng, với việc lãi suất huy động nhích tăng trong thời gian gần đây, lãi suất cho vay có thể tăng nhẹ tại một số thời điểm và một số tổ chức tín dụng, cũng như tùy thuộc vào lĩnh vực, khách hàng vay vốn nhưng hệ thống ngân hàng cơ bản phấn đấu duy trì ổn định mặt bằng lãi suất cho vay để thúc đẩy tăng trưởng theo định hướng chung của Chính phủ và NHNN. 

Theo chuyên gia, về cơ bản NHNN sẽ duy trì lãi suất điều hành như hiện tại để hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng. Mặt khác, lãi suất điều hành (như lãi suất tái cấp vốn, tái chiết khấu của NHNN) cũng không có tác động gì nhiều đối với thị trường tiền gửi - cho vay.