Kỷ lục mới trên toàn thị trường

Bước sang đầu tháng 9, những cột mốc giá mới liên tiếp được thiết lập. Tại thị trường nội địa Trung Quốc, giá cao su thiên nhiên giao ngay đã vượt mốc 17.900 nhân dân tệ/tấn, ghi nhận mức tăng khoảng 14% so với hồi đầu năm. Bùng nổ hơn, trên sàn giao dịch tương lai Thượng Hải, hợp đồng chính có thời điểm phá vỡ ngưỡng 18.800 nhân dân tệ/tấn vào ngày 3/9.

Sức nóng này lan tỏa đồng bộ trên khắp các thị trường giao ngay. Tại Thanh Đảo, xu hướng biến động và củng cố quanh mức đỉnh được thể hiện rõ qua các báo giá mới nhất. Cụ thể, theo số liệu của SunSirs Commodity, mủ cao su Yunbao, Guangken và Haibao (sản xuất năm 2024) dao động từ 17.800 - 18.000 nhân dân tệ/tấn; loại sản xuất năm 2025 có giá 18.000 - 18.200 nhân dân tệ/tấn; trong khi cao su 3L (dạng khối) của Việt Nam neo ở mức 18.650 - 18.800 nhân dân tệ/tấn. Ở thị trường nguyên liệu đầu nguồn, giá tại Thái Lan trong ngày 2/9 cũng đồng loạt tăng nhẹ từ 0,25 - 0,50 THB/kg đối với các loại mủ tờ (tấm mỏng) xông khói (lên 85,75 THB/kg), mủ nước và mủ chén, qua đó tạo lực đỡ vững chắc cho giá giao ngay toàn cầu.

Khủng hoảng kép từ nguồn cung và địa chính trị

Lý giải cho đợt bão giá này, các chuyên gia phân tích chỉ ra nguyên nhân cốt lõi nằm ở sự thâm hụt cấu trúc giữa cung và cầu.

Dữ liệu mới nhất từ Hiệp hội các nước sản xuất cao su thiên nhiên (ANRPC) cho thấy bức tranh cung ứng đang bị thu hẹp đáng kể. Chỉ tính riêng trong tháng 7, sản lượng toàn cầu đã giảm 5,2% xuống còn 1,321 triệu tấn, trong khi mức tiêu thụ lại tăng 0,8% đạt 1,297 triệu tấn. Nhìn xa hơn, ANRPC dự báo trong năm 2026, sản lượng toàn cầu sẽ chỉ đạt 15,32 triệu tấn so với nhu cầu 15,60 triệu tấn, tạo ra khoảng trống thiếu hụt 280.000 tấn – nới rộng đáng kể so với năm 2025.

Nguyên nhân của sự sụt giảm này đến từ "khủng hoảng kép" tại các thủ phủ cao su thế giới. Nguồn cung đang bị bóp nghẹt bởi tình trạng cây già cỗi ở Thái Lan, dịch rụng lá lây lan tại Indonesia và dự báo sụt giảm sản lượng tại Việt Nam. Thêm vào đó, thời tiết bất lợi khi mưa nhiều vào đúng vụ thu hoạch đỉnh điểm, cộng hưởng cùng hiện tượng El Niño khắc nghiệt lịch sử đã biến "kỳ vọng giảm sản lượng" thành hiện thực.

Không chỉ vậy, thị trường còn chịu tác động bất ngờ từ căng thẳng địa chính trị, làm thắt chặt nguồn cung butadien - nguyên liệu sống còn của cao su tổng hợp. Việc giá butadien chạm mức kỷ lục đã buộc các nhà sản xuất phải gấp rút chuyển hướng sang sử dụng cao su thiên nhiên để thay thế, vô tình đẩy nhu cầu và giá của mặt hàng này lên cao hơn nữa.

Ngành lốp xe 'oằn mình' trước sức ép chi phí

Cơn sốt giá nguyên liệu nhanh chóng trở thành bài toán sinh tử đối với chuỗi cung ứng hạ nguồn. Tính từ đầu năm 2026, để đối phó với chi phí phình to, hàng loạt ông lớn trong ngành lốp xe như Michelin, Bridgestone, ZC Rubber và Sailun Tire đã liên tiếp phát đi thông báo tăng giá bán sản phẩm, với mức tăng phổ biến từ 2% đến 5%. Sự đồng pha giữa các thương hiệu ngoại và nội địa cho thấy cú sốc này đang quét qua toàn bộ ngành công nghiệp.

Tuy nhiên, như ZC Rubber thừa nhận trong thông báo điều chỉnh giá, mức tăng này vẫn chưa thể bù đắp được tốc độ phi mã của chi phí. Để sinh tồn, các doanh nghiệp buộc phải kích hoạt nhiều chiến lược phòng vệ. Nếu ZC Rubber sử dụng công cụ phòng ngừa rủi ro trên thị trường tương lai, thì Sailun Tire lại chọn cách thắt chặt hợp tác dài hạn với nhà cung cấp, đồng thời tăng tỷ trọng bán các dòng lốp xe có giá trị gia tăng cao để cứu vãn biên lợi nhuận.

Sức ép này đã tạo ra sự phân hóa sâu sắc trong bức tranh tài chính của ngành. Báo cáo bán niên cho thấy, trong khi các doanh nghiệp đầu ngành như ZC Rubber và Sailun Tire vẫn giữ được nhịp tăng trưởng cả về lượng lẫn giá, thì những cái tên như Linglong Tire hay Qingdao Double Star lại đang chật vật chịu áp lực lớn lên mảng kinh doanh cốt lõi. Khó khăn càng nhân lên khi tỷ lệ hoạt động của các nhà máy lốp xe hiện vẫn thấp hơn so với cùng kỳ năm ngoái và lượng hàng tồn kho duy trì ở mức cao, khiến kỳ vọng về một mùa bùng nổ đơn hàng chưa thể hình thành.

Dự báo - Củng cố vùng giá cao, thanh lọc thị trường

Trước bối cảnh giằng co giữa "kỳ vọng mạnh về việc giảm nguồn cung" và "thực tế yếu về nhu cầu tiêu thụ lốp xe", giới phân tích đều chung nhận định - giá cao su khó có thể giảm sâu trong ngắn hạn.

Theo dữ liệu của SunSirs, thị trường đang ở trạng thái "kháng giảm" (chống lại đà giảm) với các đặc điểm của thị trường giá lên. Dù dư địa tăng đột phá bị giới hạn do giá đã ở vùng đỉnh 1 năm, sự thắt chặt cung - cầu sẽ tiếp tục duy trì xu hướng củng cố và biến động ở mức cao. Tương tự, Guotai Junan Futures và Industrial Securities cũng dự báo, việc cắt giảm sản lượng theo chu kỳ sẽ nâng mặt bằng giá cơ sở của năm 2026 lên mức cao hơn và biến động mạnh hơn. Đặc biệt, nếu nhu cầu tiêu thụ xe tải hạng nặng phục hồi vào nửa cuối năm, đà tăng của giá cao su hoàn toàn có thể vượt qua biên độ của năm 2025.

Ở phía hạ nguồn, chặng đường phục hồi lợi nhuận của các hãng lốp xe được đánh giá là đầy chông gai. Mạng lưới Kinh doanh Lốp xe Trung Quốc (China Tire Business Network) và Michelin đều tỏ ra thận trọng khi chỉ ra rằng, rào cản thương mại quốc tế, sự cạnh tranh khốc liệt từ các công suất mới, cùng chi phí nguyên liệu thô đắt đỏ sẽ tiếp tục bào mòn biên lợi nhuận hoạt động trong nửa cuối năm 2026.

Nhìn chung, dưới sự chi phối của chu kỳ sản xuất và thời tiết, thị trường cao su thiên nhiên đang thiết lập một mặt bằng giá mới. Trong cuộc chơi đầy thách thức này, những doanh nghiệp lốp xe dẫn đầu – sở hữu năng lực sản xuất ở nước ngoài, danh mục sản phẩm tối ưu và lợi thế quy mô – sẽ là những yếu tố hiếm hoi có khả năng biến khủng hoảng thành cơ hội để thâu tóm thị phần và củng cố vị thế độc tôn sau đợt thanh lọc khắc nghiệt của toàn ngành.