Trên thị trường thế giới, giá vàng ghi nhận giảm trong phiên giao dịch ngày thứ Hai khi lo ngại rằng lạm phát do xung đột tại Trung Đông có thể khiến lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn đã lấn át các yếu tố hỗ trợ từ đồng USD suy yếu và nhu cầu tìm đến tài sản trú ẩn an toàn.

Xung đột Trung Đông leo thang, giá vàng bước vào giai đoạn giằng co

Thị trường gần đây đặc biệt chú ý tới cảnh báo từ Iran rằng giá dầu có thể vọt lên 200 USD/thùng nếu xung đột tại Trung Đông leo thang.

Trong kịch bản này, nhiều chuyên gia dự báo giá vàng rất khó tăng do lạm phát lên cao và FED rất khó cắt giảm lãi suất.

Ông Rich Checkan - Chủ tịch kiêm Giám đốc vận hành (COO) của Asset Strategies International - dự báo giá vàng sẽ giảm trong ngắn hạn, dù bối cảnh hiện tại theo lý thuyết vẫn ủng hộ kim loại quý.

Cùng quan điểm thận trọng, ông Sean Lusk - đồng Giám đốc bộ phận phòng hộ thương mại tại Walsh Trading phân tích, gần đây, khi giá dầu giảm, chứng khoán và kim loại quý đều tăng theo. Ngược lại, khi xu hướng đảo chiều, vàng lại đi xuống cùng thị trường cổ phiếu. Theo ông, dù vẫn có yếu tố hỗ trợ, thị trường vàng hiện cũng chưa xuất hiện một nhịp tăng rõ ràng. Mỗi đợt hồi phục đều nhanh chóng bị bán ra.

Theo các nhà phân tích kim loại quý của Heraeus, lịch sử cho thấy các cuộc khủng hoảng dầu mỏ do chiến tranh gây ra thường chỉ có tác động hạn chế đến xu hướng dài hạn của giá kim loại quý.

Thực tế, hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ lớn trong thập niên 1970 xảy ra trong bối cảnh thị trường kim loại quý đang trong chu kỳ tăng mạnh, và giá vàng tiếp tục leo thang sau các cú sốc năng lượng. Tuy nhiên, giá kim loại quý chỉ thực sự đạt đỉnh và đảo chiều khi nền kinh tế Mỹ bước vào suy thoái.

Tương tự, cuộc Chiến tranh vùng Vịnh năm 1990 diễn ra khi giá kim loại quý đang trong xu hướng giảm. Đà giảm đó tiếp tục kéo dài khi cuộc chiến trùng với giai đoạn suy thoái kinh tế toàn cầu.

Ngược lại, các cuộc xung đột như chiến tranh Iraq năm 2003 hay xung đột Nga – Ukraine năm 2022 lại không dẫn tới suy thoái kinh tế ngay lập tức, nên tác động của cú sốc dầu mỏ đối với thị trường kim loại quý khá hạn chế.

Từ góc độ này, căng thẳng tại Iran hiện nay – dù đang gây ra những biến động lớn trên thị trường năng lượng – có thể chưa đủ để làm thay đổi xu hướng dài hạn của giá vàng.

Tuy nhiên, rủi ro lớn hơn nằm ở khả năng nền kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Theo chuyên gia Heraeus, cú sốc giá dầu nếu kéo dài có thể làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh chu kỳ kinh doanh hiện nay đã kéo dài gần sáu năm – mức thường thấy trước khi nền kinh tế bước vào giai đoạn suy thoái.

Vàng, vốn được coi là tài sản trú ẩn an toàn, có thể chịu áp lực điều chỉnh nhưng thường giảm ít hơn so với các kim loại khác. Trong khi đó, bạc và nhóm kim loại bạch kim – vốn có tỷ trọng sử dụng lớn trong công nghiệp có nguy cơ giảm mạnh hơn khi hoạt động sản xuất và nhu cầu công nghiệp suy yếu.

Ngoài ra, cú sốc giá dầu cũng đang khiến thị trường phải điều chỉnh lại kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Mỹ.

Dù vậy, một số yếu tố dài hạn vẫn có thể hỗ trợ nhu cầu kim loại quý. Chẳng hạn, Ấn Độ là quốc gia tiêu thụ vàng lớn thứ hai thế giới  vừa cho phép các quỹ đầu tư cổ phiếu phân bổ tới 35% tài sản vào vàng và bạc.

Ở góc nhìn khác, một số chuyên gia quốc tế cho rằng giá vàng đang bước vào giai đoạn giằng co khi thị trường chờ thêm tín hiệu từ các xung đột địa chính trị và chính sách tiền tệ.

Ông Marc Chandler, Giám đốc điều hành của Bannockburn Global Forex, nhận định giá vàng vẫn giữ được vùng hỗ trợ quan trọng quanh 5.000 USD/ounce và tiếp tục dao động trong biên độ đã hình thành từ đầu tháng 3, khoảng 4.996-5.381 USD/ounce.

Theo ông, vùng kháng cự gần nằm quanh 5.160 USD và nếu giá vượt mốc 5.207 USD sẽ kích hoạt tín hiệu kỹ thuật tích cực. Chandler cho rằng các dữ liệu kinh tế Mỹ kém khả quan cùng đà tăng của giá dầu chững lại có thể hỗ trợ vàng đi lên trong tuần tới.

Trong khi đó, ông Sean Lusk, đồng giám đốc bộ phận phòng ngừa rủi ro thương mại tại Walsh Trading, cho biết thị trường vàng hiện chịu ảnh hưởng lớn từ biến động của chứng khoán, năng lượng và lợi suất trái phiếu Mỹ.

Chuyên gia nhận thấy nhu cầu trú ẩn an toàn hiện chưa quá rõ rệt khi giá vàng vẫn chưa tiến sát các mức đỉnh mới. Thị trường kim loại quý gần đây chủ yếu dao động trong vùng 5.000-5.200 USD/ounce, trong bối cảnh nhà đầu tư chờ xem xung đột ở Trung Đông sẽ kéo dài bao lâu.

Ông Lusk cho rằng nhiều nhà đầu tư đang nắm giữ vị thế mua lớn đối với kim loại quý, do đó việc chốt lời hoặc giảm vị thế trong bối cảnh thị trường chứng khoán biến động là điều dễ hiểu. Ông dự báo trong ngắn hạn, giá vàng có thể giảm xuống dưới mốc 5.000 USD/ounce trước khi ổn định trở lại.

Cùng quan điểm thận trọng, ông Alex Kuptsikevich, nhà phân tích thị trường cấp cao tại FxPro, cho rằng vàng đang có dấu hiệu chững lại dù bối cảnh địa chính trị căng thẳng. Áp lực lên kim loại quý đến từ đồng USD mạnh và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng, trong khi kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cắt giảm lãi suất đang giảm dần.

Kuptsikevich cũng lưu ý rằng vàng hiện vẫn ở vùng giá rất cao so với lịch sử, khiến nhiều nhà đầu tư lớn có xu hướng chốt lời sau chu kỳ tăng kéo dài hơn hai năm.

Chuyên gia khuyến nghị gì cho nhà đầu tư trong nước?

Tại Việt Nam, thị trường vàng miếng và vàng nhẫn cũng chịu áp lực tương tự. Giá vàng SJC và vàng nhẫn hiện phổ biến quanh ngưỡng 183 triệu đồng/lượng, giảm đáng kể so với mức cao nhất của tuần trước, ở mức khoảng 187,2 triệu đồng/lượng (giá bán ra).

Đà giảm của vàng diễn ra trong bối cảnh tâm lý thị trường tài chính toàn cầu cải thiện trở lại. Các chỉ số chứng khoán Mỹ phục hồi trong phiên đầu tuần đã làm giảm nhu cầu trú ẩn an toàn của nhà đầu tư.

Tại talkshow "Chứng khoán, vàng, dầu biến động, cơ hội nào cho nhà đầu tư?" diễn ra vừa qua, ông Võ Diệp Thành Thoại, Trưởng phòng Khách hàng cao cấp tại Công ty Chứng khoán DNSE chia sẻ, mọi người vẫn mua vàng với kỳ vọng giá tăng do tình hình bất ổn, coi nó như tài sản trú ẩn an toàn. Nhưng thực tế, vàng cũng giống các loại tài sản khác, cuối cùng vẫn phải trở lại mức giá đúng với giá trị thật.

Chẳng hạn, vào năm 2008, khủng hoảng tài chính toàn cầu khiến giá vàng tăng vọt, đỉnh điểm đạt khoảng 40 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, phải mất gần một thập kỷ sau, đến năm 2019, giá vàng mới quay trở lại vùng giá này.

TS Châu Đình Linh, chuyên gia tài chính ngân hàng cũng cho rằng: "Vàng chỉ nên là kênh tích lũy dài hạn, tránh đầu cơ ngắn hạn".

Hiện giá vàng thế giới quy đổi theo tỷ giá niêm yết vào khoảng 157,7 triệu đồng/lượng, thấp hơn giá vàng miếng SJC hơn 24 triệu đồng/lượng. Đây là mức chênh lệch rất lớn, chủ yếu do giá vàng thế giới giảm nhanh hơn trong khi giá vàng trong nước điều chỉnh chậm hơn. Khoảng cách này cũng phản ánh đặc thù của thị trường vàng Việt Nam khi nguồn cung vàng miếng hạn chế và chịu sự quản lý chặt chẽ.

Tuy nhiên mức chênh lệch lớn cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu thị trường thực sự có điều chỉnh dài hạn. Vì vậy, nhiều chuyên gia cảnh báo người dân chỉ nên mua vàng khi có tiền nhàn rỗi, tránh dùng đòn bẩy để chạy theo tâm lý đám đông.