Nhu cầu điện tăng mạnh trong nửa đầu năm

Theo MBS Research, sản lượng điện toàn quốc trong 5 tháng đầu năm 2026 tăng khoảng 9% so với cùng kỳ, gần sát kịch bản vận hành của Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (NSMO) là 8,5%, cho thấy nhu cầu điện đã phục hồi rõ rệt sau giai đoạn tăng trưởng thấp của năm 2025.

Đáng chú ý, riêng trong tháng 4 và tháng 5, tốc độ tăng trưởng sản lượng điện đạt khoảng 12% so với cùng kỳ. Nguyên nhân chủ yếu đến từ các đợt nắng nóng đầu mùa khiến nhu cầu điện sinh hoạt tăng đột biến, đặc biệt tại khu vực miền Bắc.

MBS cho rằng xu hướng tiêu thụ điện cao sẽ tiếp tục duy trì trong các đợt nắng nóng cao điểm của quý II và quý III, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động các nguồn điện.

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng mạnh, các nhà máy nhiệt điện tiếp tục được huy động tối ưu.

Đối với nhiệt điện than, sản lượng huy động chỉ tăng nhẹ do phần lớn các nhà máy đã vận hành ở mức cao từ năm trước. Tuy nhiên, động lực tăng trưởng lợi nhuận đến từ biên lợi nhuận gộp được cải thiện khi giá điện trên thị trường cạnh tranh phục hồi.

Theo MBS, giá điện thị trường trong quý II tăng khoảng 13% so với cùng kỳ. Nhiều ngày trong quý ghi nhận giá biên (SMP) chạm mức trần khoảng 1.730 đồng/kWh trong cả ngày, tạo dư địa để các nhà máy bán điện với giá cao hơn.

Trong khi đó, giá than chỉ tăng nhẹ trong tháng 4 và tháng 5 trước khi quay đầu giảm từ tháng 6, qua đó tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng lợi nhuận của một số doanh nghiệp nhiệt điện như CTCP Nhiệt điện Quảng Ninh (mã: QTP).

Đối với điện khí, sản lượng huy động ước tăng 24% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ sự đóng góp của hai nhà máy Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4. Các nhà máy điện khí tiếp tục được giao sản lượng hợp đồng (Qc) ở mức cao trong 6 tháng đầu năm.

MBS cho rằng biên lợi nhuận gộp của nhóm điện khí trong quý II sẽ giảm so với quý I do khoản bù Qc không còn lớn như giai đoạn đầu năm. Tuy nhiên, các nhà máy vẫn được huy động tích cực trong mùa cao điểm nắng nóng và vận hành sát sản lượng hợp đồng được giao.

Thủy điện giảm nhẹ, năng lượng tái tạo tiếp tục được khuyến khích

Ở chiều ngược lại, huy động thủy điện trong quý II được ước tính giảm khoảng 4% so với cùng kỳ do đây là giai đoạn thấp điểm của nhiều khu vực miền Trung và miền Nam. Lượng mưa tại nhiều khu vực vẫn ở mức trung bình nhiều năm, trong khi hiện tượng El Nino mới bắt đầu xuất hiện và chưa tạo tác động đáng kể.

Theo MBS, cường độ El Nino được dự báo sẽ mạnh hơn trong nửa cuối năm, khiến lượng mưa suy giảm rõ rệt. Tuy nhiên, nhờ giá điện trên thị trường tăng, giá bán điện của các nhà máy thủy điện cũng được kỳ vọng cải thiện. Vì vậy, các doanh nghiệp sở hữu danh mục thủy điện lớn như CTCP Cơ Điện Lạnh (REE, mã: REE), CTCP Tập đoàn Hà Đô (mã: HDG) và CTCP Tập đoàn PC1 (mã: PC1) chưa chịu ảnh hưởng quá lớn trong giai đoạn hiện nay.

Đối với năng lượng tái tạo, MBS đánh giá huy động vẫn duy trì ổn định khi tình trạng cắt giảm công suất không còn đáng kể. Các doanh nghiệp như REE, HDG và CTCP Điện Gia Lai (mã: GEG) tiếp tục đẩy mạnh phát triển công suất mới.

Đáng chú ý, trong tháng 6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 243 sửa đổi Nghị định 57 về cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và Nghị định 58 về phát triển điện năng lượng tái tạo. Chính sách mới mở rộng đối tượng tham gia DPPA, cho phép hai bên tự thỏa thuận giá bán điện và nâng tỷ lệ điện mặt trời mái nhà được phép bán điện dư lên lưới từ 20% lên 50%, cho thấy định hướng tiếp tục thúc đẩy đầu tư năng lượng tái tạo trong thời gian tới.

Trong nhóm doanh nghiệp điện được MBS theo dõi, Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam - CTCP (PV Power, mã: POW) được dự báo ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận nổi bật nhất.

Lợi nhuận sau thuế quý II của doanh nghiệp ước đạt 3.002 tỷ đồng, tăng 399% so với cùng kỳ và tăng 150% so với quý trước. Lũy kế cả năm 2026, lợi nhuận dự kiến đạt 4.783 tỷ đồng, tăng 104%.

Theo MBS, hoạt động kinh doanh cốt lõi tiếp tục duy trì tích cực nhờ đóng góp của Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4, trong khi các nhà máy Vũng Áng 1, Nhơn Trạch 1 và Nhơn Trạch 2 đều được huy động tích cực khi nhu cầu điện toàn quốc phục hồi mạnh.

Mặc dù biên lợi nhuận gộp giảm so với quý I do khoản bù Qc không còn cao trong tháng 4-5, giá bán điện của các nhà máy thủy điện lại cải thiện nhờ giá điện thị trường tăng. Đồng thời, MBS cho biết chi phí tài chính sẽ tăng do khoản vay bổ sung cho dự án Nhơn Trạch 3 và 4.

Đáng chú ý, công ty chứng khoán này cho rằng khoản chênh lệch tỷ giá của Nhà máy Vũng Áng 1 khoảng 1.600 tỷ đồng nhiều khả năng sẽ được ghi nhận ngay trong quý II và trở thành động lực chính thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận.

Đối với CTCP Nhiệt điện Quảng Ninh (mã: QTP), MBS dự báo lợi nhuận quý II đạt khoảng 225 tỷ đồng, tăng 18% so với cùng kỳ và tăng 14% so với quý trước. Tuy nhiên, lợi nhuận cả năm dự kiến đạt 401 tỷ đồng, giảm 62% so với năm trước.

Tăng trưởng lợi nhuận quý II chủ yếu đến từ việc biên lợi nhuận gộp được cải thiện nhờ giá bán điện trên thị trường cạnh tranh phục hồi mạnh, trong khi sản lượng phát điện vẫn duy trì ở mức tối ưu.

Tuy nhiên, MBS lưu ý trong năm 2026 doanh nghiệp dự kiến phải dừng vận hành nhà máy trong quý IV để thực hiện dự án nâng cấp hệ thống xử lý khí thải, tạo rủi ro giảm sản lượng.

CTCP Cơ Điện Lạnh (REE, mã: REE) được dự báo ghi nhận lợi nhuận quý II đạt khoảng 636 tỷ đồng, tăng 2% so với cùng kỳ nhưng giảm 11% so với quý trước. Lợi nhuận cả năm ước đạt 2.767 tỷ đồng, tăng 9%.

MBS cho rằng mảng điện của REE tiếp tục tăng trưởng nhờ đóng góp của các nhà máy điện gió và một số dự án thủy điện nhỏ mới. Trong khi đó, mảng nước và cho thuê văn phòng duy trì tăng trưởng nhẹ, còn hoạt động bán dự án The Light Square nhiều khả năng vẫn diễn biến chậm.

Đối với CTCP Tập đoàn Hà Đô (mã: HDG), lợi nhuận quý II được dự báo đạt 105 tỷ đồng, tăng tới 683% so với cùng kỳ và tăng 110% so với quý trước. Lợi nhuận cả năm dự kiến đạt 829 tỷ đồng, tăng 17%.

Theo MBS, doanh nghiệp phục hồi từ mức lỗ của cùng kỳ năm trước. Mặc dù tiến độ bán dự án Charm Villa vẫn chậm do thị trường bất động sản còn khó khăn và thủy điện bước vào mùa thấp điểm, tăng trưởng lợi nhuận chủ yếu đến từ việc áp lực tỷ giá hạ nhiệt sau khi doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ tỷ giá lớn trong quý II/2025.

CTCP Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2 (mã: NT2) được dự báo ghi nhận lợi nhuận quý II đạt khoảng 230 tỷ đồng, giảm 29% so với cùng kỳ nhưng tăng 28% so với quý trước. Lợi nhuận cả năm ước đạt 905 tỷ đồng, giảm 20%.

Theo MBS, nguyên nhân chủ yếu là quý II năm ngoái doanh nghiệp ghi nhận khoản bù doanh thu Qc lớn, khiến biên lợi nhuận tăng đột biến và tạo mức nền cao. Trong quý II năm nay, sản lượng điện vẫn tăng khoảng 38%, giúp doanh thu tăng 25% so với cùng kỳ. Giá khí bắt đầu tăng mạnh từ tháng 4 kéo theo giá bán điện tăng, trong khi nhà máy vẫn vận hành sát sản lượng hợp đồng được giao.

Trong khi đó, CTCP Điện Gia Lai (mã: GEG) được dự báo đạt lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ khoảng 62 tỷ đồng, giảm 63% so với cùng kỳ và giảm 70% so với quý trước. Lợi nhuận cả năm dự kiến đạt 593 tỷ đồng, giảm 16%.

MBS cho biết nguyên nhân chủ yếu do cùng kỳ năm ngoái doanh nghiệp ghi nhận hơn 100 tỷ đồng lợi nhuận từ thương vụ thoái vốn dự án thủy điện Trường Phú. Trong quý II năm nay, doanh thu được kỳ vọng tăng nhẹ khi dự án điện mặt trời Đức Huệ 2 chính thức vận hành từ tháng 5/2026, trong khi chi phí tài chính dự kiến giảm nhờ doanh nghiệp tiếp tục tái cơ cấu các khoản vay.

Đối với CTCP Tập đoàn PC1 (mã: PC1), MBS dự báo lợi nhuận quý II đạt khoảng 150 tỷ đồng, tăng 6% so với cùng kỳ nhưng giảm 22% so với quý trước. Lợi nhuận cả năm 2026 dự kiến đạt 952 tỷ đồng, giảm 9%.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ việc bàn giao dự án Tháp Vàng và mảng khai thác niken hưởng lợi từ giá kim loại tăng mạnh. Trong khi đó, các mảng điện và xây lắp nhiều khả năng vẫn chịu ảnh hưởng bởi yếu tố mùa vụ khi quý II là giai đoạn thấp điểm. MBS cũng lưu ý lợi nhuận từ các liên doanh, liên kết chưa thực sự tích cực khi Công ty Gang thép Cao Bằng vẫn đang thua lỗ, làm giảm tác động tích cực từ Western Pacific. Công ty chứng khoán này cho biết sẽ tiếp tục theo dõi các thay đổi về nhân sự và chiến lược của PC1 sau Đại hội đồng cổ đông bất thường dự kiến diễn ra trong tháng 7.