Gia hạn áp dụng biện pháp tự vệ đối với phân bón DAP, MAP đã được cân nhắc kỹ

21:34 07/03/2021 Theo dõi Doanh Nhân Việt Nam trên Doanh Nhân Việt Nam trên Google news
Chia sẻ

Bộ Công Thương xác định việc gia hạn áp dụng biện pháp tự vệ đối với phân bón DAP, MAP nhập khẩu là cần thiết và đã được cân nhắc kỹ.

Giá phân bón DAP, MAP tăng chóng mặt

 
Ngày 3/3/2020, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 715/QĐ-BCT gia hạn áp dụng biện pháp tự vệ đối với sản phẩm phân bón DAP, MAP nhập khẩu có mã HS: 3105.10.20; 3105.10.90; 3105.20.00; 3105.30.00; 3105.40.00; 3105.51.00; 3105.59.00; 3105.90.00 với mức thuế cụ thể như sau:
 
Gia hạn áp dụng biện pháp tự vệ đối với phân bón DAP, MAP đã được cân nhắc kỹ - ảnh 1
 
Bộ Công Thương xác định việc gia hạn áp dụng biện pháp tự vệ đối với phân bón DAP, MAP nhập khẩu là cần thiết để tiếp tục ngăn chặn thiệt hại của ngành sản xuất trong nước và đảm bảo hiệu quả của biện pháp, giúp ngành sản xuất trong nước có thêm thời gian cần thiết để điều chỉnh.
 
Tuy vậy, gần đây có một số doanh nghiệp đề nghị Thủ tướng và Bộ Công Thương tạm ngưng áp thuế tự vệ với phân DAP nhập khẩu, giảm các thủ tục cho doanh nghiệp nhập khẩu phân bón.
 
Tờ Tuổi trẻ đặt câu hỏi phân bón DAP thiếu nghiêm trọng, nên bỏ thuế tự vệ? Bởi vì, giá nhiều loại phân bón tăng mạnh, trong đó phân DAP tăng tới 50%, và khan hiếm, có nguy cơ không đủ cung cấp cho nông dân.
 
Doanh nghiệp đề nghị Thủ tướng Chính phủ và Bộ Công thương vào cuộc bình ổn thị trường, tạm ngưng áp thuế tự vệ với phân DAP nhập khẩu, giảm các thủ tục cho doanh nghiệp nhập khẩu phân bón.
 
Theo các đại lý kinh doanh phân bón ở khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, giá bán phân bón các loại bắt đầu tăng từ đầu quý 4-2020 và gần đây càng tăng nhanh. Ông Lê Văn Thành, đại lý vật tư nông nghiệp ở Vĩnh Cửu (Đồng Nai), cho biết chưa năm nào mà ngay sau tết giá phân bón lại "hỗn loạn" như năm nay. Giá bán được các công ty phân phối thông báo thay đổi liên tục với lý do các nhà máy sản xuất và nhà nhập khẩu tăng giá.
 
Tăng nhiều nhất là phân DAP với mức tăng chóng mặt trong 4 tháng qua. Cụ thể, phân DAP do các nhà máy trong nước sản xuất đang bán ở mức 9,52 triệu đồng/tấn (bán sỉ) và 10,4 triệu đồng/tấn (bán lẻ), tăng lần lượt 10% và 23% so với hồi tháng 10-2020.
 
Nhưng tăng "khủng" nhất chính là DAP nhập khẩu. Trong khoảng thời gian trên, giá DAP của Hàn Quốc tăng từ 12,8 triệu đồng/tấn lên 15,5 triệu đồng/tấn (tăng 21%), DAP Trung Quốc tăng từ 10,4 triệu đồng/tấn lên 15,5 triệu đồng/tấn (tăng tới 49%).
 
"Không chỉ tăng giá bán, nhiều loại phân bón DAP của Trung Quốc hay Hàn Quốc đang khan hiếm, muốn đặt hàng nhiều cũng không có. Các công ty phân phối nói rằng tình trạng thiếu xảy ra ở toàn quốc chứ không riêng gì miền Nam", ông Thành cho biết.
 
Ông Vũ Duy Hải, tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Vinacam, cho biết thị trường phân bón thế giới trong 2 tháng gần đây đã tăng đột biến do khan hiếm nguồn cung và giá thế giới cũng tăng nhanh.
 
Cụ thể, giá FOB tại thị trường Trung Quốc tháng 11-2020 với phân DAP từ 357 - 360 USD/tấn, Urea 270 - 275 USD/tấn. Đến tháng 2-2021, giá lên mức 515 - 520 USD/tấn (tăng 158 - 160 USD/tấn).
 
Ngoài ra, tàu biển khan hiếm, giá cước container tăng cao gấp 3-5 lần so với trước đó, cộng với hàng rào kỹ thuật từ biện pháp tự vệ khiến giá phân bón nhập khẩu về VN tăng đột biến.
 
Trong khi phân Urea trong nước sản xuất vượt nhu cầu nội địa, một phần dành cho xuất khẩu thì DAP vẫn phụ thuộc phần lớn vào nhập khẩu. Đây là loại phân bón có khối lượng sử dụng lớn trong khi trong nước lại thiếu hàng.
 
Cụ thể, ông Hải cho biết hiện tồn kho hàng DAP nhập khẩu gần như bằng không trong khi vụ xuân hè đang đến gần, khiến giá DAP bán tại VN tăng chóng mặt. "Với kinh nghiệm của mình và qua khảo sát hệ thống đại lý, Vinacam nhận định rằng tình hình thiếu hụt DAP ở VN hiện đang rất nghiêm trọng", ông Hải cho hay.
 
Trong công văn gửi Thủ tướng Chính phủ, bộ trưởng Bộ Công thương vừa qua, Vinacam cho rằng trong 3 năm qua, quyết định của Bộ Công thương áp biện pháp tự vệ chính thức với phân bón DAP và MAP nhập khẩu đã ít nhiều phát huy tác dụng bảo trợ sản xuất trong nước.
 
Nhưng nay để có đủ nguồn DAP phục vụ vụ xuân hè đang tới gần, Vinacam kiến nghị hủy bỏ biện pháp tự vệ đối với phân bón DAP nhập khẩu để các giao dịch nhập khẩu có thể trở lại bình thường từ đầu tháng 3-2021.
 
Phân Urea cũng "nóng".  Hiện phân Urea đang được bán sỉ với giá 9.000 - 9.600 đồng/kg, tăng khoảng 600 đồng/kg so với cách đây một tuần. Mức giá phân Urea đến tay nông dân sẽ trên 10.000 đồng/kg, mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
 
Đại diện Tổng công ty Phân bón và hóa chất dầu khí (PVFCCo) cho hay trên thế giới, thị trường Urea, đặc biệt các khu vực thị trường lớn như Nam Á, châu Âu, Trung Quốc, Trung Đông, Hoa Kỳ... đều tăng giá do nguồn cung giao ngay hạn chế trong khi nhu cầu tăng và giá khí đốt, nguyên liệu chính sản xuất phân Urea, tăng cao.
 
Từ tháng 12-2020 đến nay, giá Urea thế giới tăng thêm 60 - 80 USD/tấn, tương đương khoảng 30%.
 

Các bộ, ngành đã cân nhắc kỹ

 
Chiều 5/3/2021, thông tin từ Bộ Công Thương cho biết sản phẩm phân bón DAP và MAP nhập khẩu đang là đối tượng áp dụng biện pháp tự vệ theo Luật Quản lý ngoại thương, phù hợp với các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
 
 
Gia hạn áp dụng biện pháp tự vệ đối với phân bón DAP, MAP đã được cân nhắc kỹ - ảnh 2
 Theo Bộ Công Thương, quyết định áp dụng biện pháp tự vệ đối với phân bón DAP và MAP nhập khẩu trên cơ sở yêu cầu hợp lệ của ngành sản xuất trong nước
 
Theo Bộ Công Thương, quyết định áp dụng biện pháp tự vệ đối với phân bón DAP và MAP nhập khẩu trên cơ sở yêu cầu hợp lệ của ngành sản xuất trong nước và sau quá trình điều tra, đánh giá toàn diện tác động của các sản phẩm này tới thị trường Việt Nam theo đúng quy định của pháp luật có liên quan.
 
Trong quá trình điều tra để áp dụng biện pháp tự vệ, các yếu tố kinh tế xã hội được Bộ Công Thương đánh giá đầy đủ và có sự tham khảo, thống nhất ý kiến với các cơ quan quản lý nhà nước, trong đó có Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.
 
"Thuế tự vệ đối với DAP và MAP nhập khẩu được áp dụng ở mức thấp hơn, với thời gian áp dụng ngắn hơn so với quy định của WTO và được giảm dần theo lộ trình cho thấy các bộ, ngành liên quan đã cân nhắc kỹ thực trạng của thị trường phân bón trong nước, tác động của biện pháp tự vệ tới các bên sử dụng và tác động đến chi phí trồng lúa", Bộ Công Thương cho hay.
 
Theo tính toán, tại thời điểm quyết định áp dụng biện pháp tự vệ, mức thuế tự vệ chỉ tương đương tối đa khoảng 0,66% tổng chi phí của người trồng lúa. Tỷ lệ này tới nay có thể còn thấp hơn do mức thuế tự vệ được giảm dần theo lộ trình trong khi nhiều chi phí khác trong sản xuất lúa tăng lên.
 
Việc áp dụng thuế tự vệ theo lộ trình giảm dần một mặt tạo môi trường công bằng cho sản xuất trong nước phát triển nhưng cùng với đó cũng hướng tới việc duy trì môi trường cạnh tranh để mang tới lợi ích cho người sử dụng phân bón.
 
Với một nước nông nghiệp như Việt Nam, việc tránh phụ thuộc vào nguồn phân bón nhập khẩu là một vấn đề quan trọng. Trước năm 2009, khi ngành sản xuất trong nước chưa hình thành, giá phân bón DAP đã từng bị đẩy lên rất cao (18.000đ/kg năm 2008), gây ảnh hưởng tiêu cực đến người nông dân.
 
Thực tế cho thấy, với nhiều ngành công nghiệp đầu vào quan trọng như phân bón, kim loại cơ bản, hóa chất, chất dẻo..., khi đã có sản xuất trong nước để tạo đối trọng, giá bình quân luôn thấp hơn thời kỳ phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu trước đó. Vì vậy, rất nhiều thành viên WTO, kể cả các nền kinh tế lớn như Mỹ, EU, Canađa… đều đã và đang áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại để tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho các ngành sản xuất này.
 
Bộ Công Thương khẳng định vẫn đang phối hợp cùng các bộ, ngành liên quan theo dõi sát tình hình biến động giá cả trên thị trường phân bón DAP, MAP, giá thế giới của các nguyên liệu đầu vào và kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trong nước.
 
Bộ này cũng tổ chức họp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, cùng các đơn vị liên quan để đánh giá tình hình và nhận thấy biến động giá DAP trong thời gian gần đây chủ yếu là do các yếu tố bên ngoài như sự tăng giá của một số nguyên liệu đầu vào, sự gia tăng của chi phí vận chuyển… Nhu cầu trong nước đối với DAP về cơ bản không tăng so với các năm trước đây.
 
Do các yếu tố bên ngoài như trên, không chỉ giá DAP nhập khẩu tăng mà giá một số mặt hàng phân bón nhập khẩu khác, dù không bị áp thuế tự vệ, cũng tăng rất mạnh. Trong bối cảnh đó, giá DAP sản xuất trong nước không tăng mạnh như giá DAP nhập khẩu cho thấy ngành sản xuất trong nước đã phát huy tác dụng trong việc hạn chế ảnh hưởng tiêu cực từ các yếu tố bên ngoài, góp phần kìm hãm mức tăng giá chung của phân bón DAP.
 
Các biện pháp phòng vệ thương mại, trong đó có biện pháp tự vệ, là các biện pháp có tính chất dài hạn nhằm đem lại một môi trường cạnh tranh công bằng giữa hàng hóa sản xuất trong nước và hàng hóa nhập khẩu. Việc áp dụng biện pháp phải tuân thủ các quy định pháp luật liên quan. Pháp luật hiện hành không có quy định về việc tạm thời hủy bỏ biện pháp tự vệ theo những biến động mang tính thời điểm.