Một số nhà băng tăng nắm giữ TPDN

Báo cáo tài chính quý IV/2025 cho thấy 12/18 ngân hàng trong hệ thống tiếp tục giảm lượng trái phiếu doanh nghiệp  (TPDN) nắm giữ trong năm 2025, tiếp nối xu hướng từ giai đoạn 2023-2024.

Tại MB, giá trị đầu tư TPDN trên bảng cân đối kế toán tại cuối quý IV/2025 đã giảm hơn 10.000 tỷ đồng xuống 23.000 tỷ đồng. Mức giảm mạnh lượng TPDN nắm giữ cũng được ghi nhận tại một số ngân hàng như TPBank, Sacombank, SHB, VPBank... Tại VIB, ngân hàng không còn ghi nhận dư nợ đầu tư TPDN trên bảng cân đối kế toán tại thời điểm cuối năm 2025. 

Việc các đơn vị phát hành tăng tốc mua lại trái phiếu và tái cơ cấu nợ, cùng nỗ lực chủ động tái cơ cấu tài sản, giảm tỷ trọng tài sản rủi ro của nhà băng là một số nguyên nhân khiến giá trị TPDN mà ngân hàng nắm giữ tiếp tục giảm.

Đơn cử, ở TPBank, tại cuối quý IV/2025, ngân hàng tiếp tục giảm giá trị TPDN nắm giữ xuống 5.900 tỷ đồng từ mức trên 10.000 tỷ đồng hồi đầu năm. Tỷ trọng TPDN trên tổng tài sản sinh lời của TPBank hiện ở mức xấp xỉ 1%, phần nào phản ánh nỗ lực lành mạnh hóa cơ cấu tài sản. Hiện TPBank chủ yếu nắm giữ các trái phiếu chính phủ và trái phiếu của TCTD có mức độ an toàn cao. VPBank cũng chỉ còn nắm giữ hơn 16.000 tỷ TPDN tại cuối năm 2025, giảm mạnh từ mức đỉnh 40.000 tỷ vào 2022, phù hợp với định hướng tăng trưởng đồng bộ cả về lượng và chất.

Ngoài ra, việc một số ngân hàng giảm tỷ trọng nắm giữ TDPN còn nhằm tạo dư địa cho vay, khi hạn mức tăng trưởng (room) tín dụng cạn dần, đặc biệt trong quý cuối năm 2025.

Ở chiều ngược lại, 6 ngân hàng trong hệ thống tăng lượng TPDN nắm giữ, so với con số 4 ngân hàng tăng sở hữu TPDN tại cuối năm 2024. Mức tăng mạnh nhất (theo giá trị) được ghi nhận tại HDBank, Techcombank và NCB.

Techcombank hiện là ngân hàng nắm nhiều TPDN nhất hệ thống. Tính đến cuối năm 2025, nhà băng này đang sở hữu khoảng 56.500 tỷ đồng TPDN, tăng hơn 5.000 tỷ đồng so với đầu năm, tưng ứng mức tăng khoảng 10%.

HDBank cũng ghi nhận giá trị nắm giữ TPDN tại cuối năm 2025 tăng mạnh 11.000 tỷ đồng so với đầu năm, đạt hơn 17.000 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 176%.  

Trong khi đó, NCB có hơn 19.200 tỷ đồng TPDN trong bảng cân đối tại cuối quý IV/2025, tăng hơn 4.000 tỷ đồng so với cùng kỳ 2024, tương ứng mức tăng 34%. Khác với các ngân hàng trên đây, hầu hết TPDN mà NCB nắm giữ là trái phiếu đặc biệt do VAMC phát hành liên quan đến việc mua lại nợ xấu của ngân hàng. Theo BCTC, giá trị trái phiếu đặc biệt VAMC tương ứng với khoản nợ xấu mà NCB bán, được NCB ghi nhận là chứng khoán nợ giữ đến ngày đáo hạn.   

Với giá trị trái phiếu VAMC tăng mạnh trong năm qua, tỷ trọng TPDN trên tổng tài sản tại NCB đạt trên 11%, dẫn đầu hệ thống. Diễn biến phản ánh một phần nỗ lực làm sạch bảng cân đối cũng như đẩy nhanh tiến trình cơ cấu lại tại nhà băng này. Tại thời điểm 31/12/2025, dư nợ xấu tại NCB đã giảm gần 5.500 tỷ đồng so với đầu năm, tương ứng tỷ lệ nợ xấu giảm xuống 8,6% dù vẫn ở mức cao nhất ngành. 

Ngoài ra, một số ngân hàng như ACB, MSB.. cũng tăng nắm giữ TPDN trong năm qua, trái ngược diễn biến giảm hồi năm 2024.

Sự phục hồi trên thị trường TPDN trong năm 2025 là một trong những yếu tố thúc đẩy các ngân hàng trên đây trở lại với kênh đầu tư TPDN. VIS Rating ước tính rằng đến cuối năm 2025, quy mô thị trường TPDN đã tăng 10,6% so với cuối năm 2024, đạt khoảng 1,42 triệu tỷ đồng, tương đương gần 11% GDP. Như vậy, sau giai đoạn 2022-2023 thu hẹp, dư nợ TPDN đã ổn định trở lại và nhích tăng, phản ánh nhu cầu vốn trung dài hạn của doanh nghiệp vẫn hiện hữu dù môi trường tài chính thận trọng hơn. 

Một nguyên nhân khác đến từ nỗ lực  tối ưu hóa hiệu suất sử dụng vốn của một số nhà băng trong bối cảnh tốc độ huy động vốn tích cực tạo điều kiện tăng cường phân bổ thêm tỷ trọng tài sản vào chứng khoán đầu tư.

Theo BCTC quý IV/2025, hầu hết nhà băng tăng sở hữu TPDN trong năm qua đều đạt tăng trưởng huy động ở mức cao. Chẳng hạn, tại Techcombank, tăng trưởng huy động (bao gồm cả tiền gửi khách hàng và phát hành giấy tờ có giá) ước đạt gần 24%, trong khi tăng trưởng tín dụng ở mức 21,5%. Tại HDBank, tăng trưởng huy động ở mức trên 28%, cao hơn mức tăng khoảng 23,5% của tín dụng.

Áp lực nợ xấu trái phiếu hạ nhiệt

Một báo cáo mới đây của VIS Rating đưa ra nhận định tích cực về sự cải thiện chất lượng nợ trái phiếu trong năm 2025. Theo thống kê, tỷ lệ chậm trả toàn thị trường năm qua đã giảm mạnh xuống 1,3% từ mức đỉnh 12,2% của năm 2023. Nhóm xếp hạng tín nhiệm cho biết các trường hợp chậm trả mới chủ yếu vẫn đến từ một số doanh nghiệp bất động sản đang tái cấu trúc, nhưng rủi ro hệ thống đã hạ nhiệt rõ rệt.

Một số liệu đáng chú ý khác được VIS Rating đưa ra, là khoảng 51.000 tỷ đồng trái phiếu chậm trả đã được đơn vị phát hành hoàn trả trong năm 2025, tăng hơn 82% so với 2024. Nhờ đó, tỷ lệ thu hồi nợ gốc chậm trả lũy kế nâng lên 43,4%, so với 28,5% một năm trước. Xét theo nhóm ngành, Bất động sản dân cư là ngành có mức cải thiện tích cực nhất với tỷ lệ thu hồi trái phiếu chậm trả trong 2025 đạt 49% nhờ điều kiện thị trường thuận lợi hơn và các phương án tái cấu trúc khả thi.

Bước sang 2026, VIS Rating dự báo rủi ro tín dụng trên thị trường TPDN sẽ tiếp tục trong tầm kiểm soát, với tỷ lệ trái phiếu chậm trả dự báo duy trì quanh mức 1,3% tương đương năm 2025. Trong khi đó, tỷ lệ thu hồi đối với các trái phiếu chậm trả dự báo sẽ tiếp tục cải thiện nhờ kết quả kinh doanh tốt hơn và hiệu quả từ hoạt động tái cơ cấu của nhiều doanh nghiệp bất động sản nhà ở.

Nhóm phân tích kỳ vọng niềm tin nhà đầu tư cải thiện và thanh khoản tăng trên thị trường sẽ giúp giá trị phát hành mới TPDN năm 2026 tăng 15–20%.

Đà tiếp tục phục hồi về quy mô thị trường trái phiếu nhiều khả năng sẽ thúc đẩy ngân hàng trở lại mạnh mẽ hơn với kênh đầu tư mang về lợi nhuận tiềm năng này, bên cạnh hoạt động tín dụng truyền thống.