Tỷ lệ nợ xấu ngân hàng dự báo tiếp tục giảm trong 2026

‏Theo báo cáo mới nhất của VIS Rating, ‏‏tỷ lệ nợ xấu toàn ngành đã giảm từ 2,3% năm 2024 xuống còn 2,1% trong năm 2025‏‏, chủ yếu nhờ sự cải thiện tại ‏‏các ngân hàng quốc doanh và một số ngân hàng lớn‏‏.‏

‏Sự cải thiện này đến từ việc ‏‏tỷ lệ chậm trả các khoản vay mua nhà giảm‏‏ tại một số ngân hàng như ‏‏ACB, Techcombank (TCB) và VPBank (VPB)‏‏. Đồng thời, ‏‏nợ xấu trong lĩnh vực năng lượng tái tạo‏‏ cũng giảm tại ‏‏MB (MBB)‏‏, trong khi ‏‏khả năng trả nợ của khách hàng doanh nghiệp‏‏ được cải thiện tại ‏‏VietinBank (CTG).‏‏

‏Bên cạnh đó, một số ‏‏ngân hàng quy mô vừa và nhỏ‏‏ đã chủ động xử lý chất lượng tài sản thông qua ‏‏xóa nợ đối với các khoản cho vay mua nhà mang tính đầu cơ‏‏, như ‏‏VIB, OCB, TPBank (TPB) và ABBank (ABB)‏‏.‏

‏Tuy vậy, ‏‏áp lực suy giảm chất lượng tài sản vẫn còn hiện hữu‏‏ tại một số ngân hàng có ‏‏dư nợ lớn liên quan đến doanh nghiệp xuất khẩu‏‏ như ‏‏Eximbank (EIB), MSB và Sacombank (STB)‏‏. Ngoài ra, ‏‏khó khăn của ngành hàng không‏‏ cũng tiếp tục ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng tại một số ngân hàng, trong đó có ‏‏STB‏‏.‏

‏VIS Rating dự báo trong ‏‏năm 2026‏,  tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống ngân hàng có thể giảm thêm khoảng 10 điểm cơ bản‏‏, xuống ‏‏khoảng 2,0 - 2,1%‏‏. Triển vọng này được hỗ trợ bởi ‏‏sự ổn định của môi trường kinh doanh trong nước, ‏‏các chính sách hỗ trợ tiếp tục được duy trì‏‏ và ‏‏việc kiểm soát chặt hơn các khoản vay bất động sản có rủi ro cao‏‏.‏

‏NIM có thể ổn định hơn trong 2026‏

Trong bối cảnh sự cải thiện về ‏‏chất lượng tài sản‏‏, VIS Rating cho rằng ‏‏khả năng sinh lời của ngành ngân hàng trong năm 2025 nhìn chung đi ngang‏. ROAA toàn ngành duy trì ở mức 1,5%‏‏, nhờ ‏‏chi phí tín dụng giảm‏‏ và ‏‏lợi nhuận từ thu hồi nợ xấu tại một số ngân hàng lớn‏‏, qua đó bù đắp phần suy giảm của ‏‏biên lãi ròng (NIM)‏

‏Tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống‏‏ đạt khoảng ‏‏19% trong năm 2025‏‏, mức ‏‏cao nhất trong 5 năm trở lại đây‏‏, chủ yếu nhờ ‏‏mở rộng cho vay đối với doanh nghiệp bất động sản, cho vay mua nhà và lĩnh vực sản xuất‏‏.‏

‏Tuy nhiên, ‏‏NIM toàn ngành đã giảm khoảng 30 điểm cơ bản‏‏, xuống ‏‏3,1% trong năm 2025‏‏, đặc biệt tại ‏‏các ngân hàng quy mô vừa và một số ngân hàng nhỏ‏‏ do ‏‏chi phí huy động gia tăng‏‏. Điều này góp phần khiến ‏‏nhiều ngân hàng quy mô vừa không hoàn thành kế hoạch lợi nhuận cả năm‏‏.‏

‏ROAA tại các ngân hàng này còn chịu thêm áp lực từ ‏‏chi phí tín dụng tăng‏‏, như tại ‏‏Eximbank và Nam A Bank, cũng như ‏‏xu hướng chuyển dịch sang cho vay khách hàng doanh nghiệp với lãi suất thấp hơn‏‏, như tại ‏‏VIB‏‏.‏

‏Trong khi đó, ‏‏tăng trưởng lợi nhuận tại nhóm ngân hàng lớn cũng có sự phân hóa‏‏. Một số ngân hàng hưởng lợi từ ‏‏giảm chi phí tín dụng và tăng thu hồi nợ xấu‏‏, như ‏‏VietinBank và VPBank‏‏; hoặc ‏‏cải thiện nguồn thu từ công ty chứng khoán và dịch vụ thanh toán‏‏, như ‏‏VPBank và HDBank‏‏.‏

‏Ngược lại, một số ngân hàng vẫn phải đối mặt với ‏‏chi phí tín dụng gia tăng‏‏, tiêu biểu như ‏‏ACB và Sacombank.‏

‏VIS Rating dự báo ‏‏năm 2026, ‏‏‏‏ROAA toàn ngành nhiều khả năng tiếp tục duy trì quanh mức 1,5%‏‏, trong bối cảnh ‏‏NIM có thể ổn định hơn‏‏ và ‏‏chi phí tín dụng giảm dần. ‏‏Lợi suất cho vay‏‏ được kỳ vọng cải thiện nhờ ‏‏tăng trưởng tín dụng dài hạn‏‏, từ đó ‏‏bù đắp phần chi phí huy động tăng‏‏.‏

‏Áp lực vốn và rủi ro thanh khoản gia tăng, đặc biệt tại ngân hàng nhỏ‏

‏Ở góc độ vốn, ‏‏tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (TCE/TA)‏‏ toàn ngành trong ‏‏năm 2025 đã giảm khoảng 25 điểm cơ bản so với cùng kỳ năm trước‏‏. Nguyên nhân chủ yếu đến từ ‏‏việc chi trả cổ tức tiền mặt‏‏ tại một số ngân hàng như ‏‏TCB, TPB, LPB và VIB‏‏, cùng với ‏‏tài sản có rủi ro tăng nhanh tại VPB và MBB‏‏.‏

‏Ngược lại, ‏‏việc tăng vốn mới‏‏ đã giúp ‏‏cải thiện đáng kể bộ đệm rủi ro‏‏ tại một số ngân hàng nhỏ như ‏‏NCB và PGBank‏‏. VIS Rating cho rằng ‏‏việc tiếp tục tăng vốn trong năm 2026‏‏ sẽ giúp ‏‏các ngân hàng quy mô nhỏ nâng cao năng lực vốn‏‏, thậm chí ‏‏có thể cải thiện vị thế so với một số ngân hàng quốc doanh‏‏.‏

‏Một điểm đáng chú ý khác là ‏‏rủi ro thanh khoản đang gia tăng tại các ngân hàng nhỏ‏‏, khi ‏‏phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn vốn thị trường ngắn hạn để hỗ trợ tăng trưởng tín dụng‏‏.‏

‏Tỷ lệ tiền gửi CASA trên tổng dư nợ cho vay toàn ngành‏‏ đã ‏‏giảm 80 điểm cơ bản so với cùng kỳ‏‏, xuống ‏‏19,9% trong năm 2025‏‏, chủ yếu do ‏‏sự sụt giảm tiền gửi tại các ngân hàng quy mô vừa‏‏ như ‏‏OCB, SeABank (SSB) và VIB‏‏.‏

‏Từ ‏‏tháng 10/2025‏‏ ,‏‏lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng‏‏ đã ‏‏tăng mạnh thêm 5,9 điểm phần trăm‏‏, đạt ‏‏10,8% vào tháng 2/2026‏‏. Cùng với đó, ‏‏chi phí huy động‏‏ cũng ‏‏tăng khoảng 60 điểm cơ bản‏‏ trong bối cảnh ‏‏tăng trưởng tiền gửi chậm lại và thanh khoản thị trường có dấu hiệu căng thẳng‏‏.‏

‏VIS Rating nhận định rằng ‏‏trong ngắn hạn‏‏, các ngân hàng, đặc biệt là ‏‏nhóm ngân hàng vừa và nhỏ với nền tảng tiền gửi yếu hơn‏‏, nhiều khả năng sẽ ‏‏tiếp tục nâng lãi suất huy động‏‏ nhằm ‏‏thu hút thêm tiền gửi và duy trì đà tăng trưởng tín dụng. ‏‏